Điểm tin ATTP (06/10/2026): Từ truy xuất đến quản lý rủi ro

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Bức tranh an toàn thực phẩm tiếp tục nổi lên những vấn đề đáng chú ý từ gian lận và sử dụng chất cấm trong chuỗi thực phẩm, thực phẩm giả, kiểm soát nguồn gốc đến yêu cầu số hóa dữ liệu và truy xuất nguồn gốc. Đáng chú ý, đường dây đưa hơn 10.000 tấn heo sử dụng chất cấm Salbutamol ra thị trường và vụ sản xuất hơn 1,2 triệu viên sủi giả với hàm lượng Natri Benzoat vượt giới hạn hàng chục lần cho thấy rủi ro ATTP không chỉ nằm ở khâu chế biến mà có thể hình thành ngay từ đầu chuỗi.

Trên thế giới, các cơ quan quản lý tiếp tục sử dụng truy xuất nguồn gốc, kiểm nghiệm, cảnh báo và kiểm soát nhập khẩu theo nguy cơ để xử lý các mối nguy như E. coli, Salmonella và Cesium-137.

TIN TRONG NƯỚC

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Hơn 10.000 tấn heo sử dụng chất cấm đã được đưa ra thị trường

Một trong những thông tin nóng nhất về ATTP ngày 06/10 là việc Công an TP.HCM triệt phá đường dây chăn nuôi và tiêu thụ heo sử dụng chất cấm Salbutamol với quy mô đặc biệt lớn.

Theo thông tin được công bố, hơn 10.000 tấn heo, trị giá trên 600 tỷ đồng, đã được đưa ra thị trường tại TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phía Nam. Công an đã khởi tố, bắt tạm giam 9 bị can để điều tra các hành vi liên quan đến vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, buôn bán hàng cấm và đưa, nhận hối lộ.

Vụ việc đặc biệt đáng lưu ý ở góc độ quản lý chuỗi cung ứng: chất cấm được sử dụng từ khâu chăn nuôi, nhưng sản phẩm cuối cùng lại đi vào các kênh tiêu thụ thông thường. Điều này đặt ra yêu cầu phải tăng cường giám sát từ trang trại – giết mổ – phân phối – bán lẻ, thay vì chỉ kiểm tra tại điểm bán.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Hơn 1,2 triệu viên sủi giả: Natri Benzoat vượt giới hạn tới 33 lần

Công an TP Hà Nội vừa triệt phá cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bổ sung có dấu hiệu giả mạo, thu giữ hơn 1,2 triệu sản phẩm viên sủi.

Kết quả kiểm nghiệm 4 mẫu cho thấy hàm lượng Natri Benzoat ở mức 4,18%–6,78%, trong khi mức cho phép không quá 0,2%, tương đương vượt từ 20 đến 33 lần. Một số thành phần được quảng cáo trên nhãn như vitamin B1, B3, B6 và các hoạt chất khác cũng không được phát hiện trong sản phẩm.

Điểm đáng chú ý là sản phẩm được đưa ra thị trường thông qua cả quầy thuốc và các nền tảng thương mại điện tử, cho thấy kiểm soát ATTP hiện nay phải bao phủ cả kênh phân phối truyền thống và môi trường số.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Gia Lai xử lý 131 vụ vi phạm ATTP trong 9 tháng

Trong 9 tháng năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai đã kiểm tra 273 vụ, phát hiện và xử lý 131 vụ vi phạm về an toàn thực phẩm, với tổng số tiền xử phạt hơn 1,375 tỷ đồng.

Các vi phạm tập trung vào hàng hóa không rõ nguồn gốc, vi phạm về nhãn hàng hóa, điều kiện bảo quản, hồ sơ tự công bố và các yêu cầu về điều kiện ATTP. Hàng hóa bị xử lý gồm bánh kẹo, thực phẩm chế biến, thực phẩm đông lạnh, thịt và sản phẩm từ thịt, nông sản, nước mắm và nhiều nhóm thực phẩm khác.

Con số này cho thấy hậu kiểm vẫn là một mắt xích quan trọng trong quản lý ATTP, đặc biệt đối với các nhóm hàng có nguy cơ cao và thị trường phân phối đa dạng.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Đồng Nai tiếp tục hậu kiểm ATTP dịp Tết Trung thu

Ngày 06/10, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thông tin về kết quả kiểm tra liên ngành ATTP dịp Tết Trung thu tại 4 phường thuộc địa bàn Đồng Nai.

Từ ngày 14/9 đến 28/9/2026, lực lượng Quản lý thị trường phối hợp các đoàn kiểm tra liên ngành tập trung vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, bánh, mứt, kẹo, nước giải khát và các nhóm thực phẩm có nhu cầu tiêu dùng cao. Nội dung kiểm tra chú trọng nguồn gốc, xuất xứ, nhãn hàng hóa và hạn sử dụng.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Truy xuất nguồn gốc đang chuyển sang quản lý bằng cơ sở dữ liệu

Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 63/2026/TT-BCT ngày 30/9/2026 quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Thông tư quy định việc tạo lập, quản lý, cập nhật, kết nối, chia sẻ và khai thác cơ sở dữ liệu thực phẩm, phục vụ quản lý nhà nước về công nghiệp thực phẩm, ATTP, chất lượng sản phẩm hàng hóa và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Đây là bước phát triển đáng chú ý, bởi dữ liệu truy xuất nếu được chuẩn hóa và kết nối sẽ không chỉ phục vụ truy tìm nguồn gốc sau sự cố mà còn có thể trở thành nền tảng cho giám sát nguy cơ và cảnh báo sớm.

TIN QUỐC TẾ

Điểm tin ATTP (06/10/2026): FDA đánh giá hệ thống kiểm soát Cesium-137 đối với tôm và gia vị Indonesia

Ngày 05/10/2026, FDA công bố báo cáo đánh giá chương trình chứng nhận nhập khẩu đối với một số sản phẩm tôm và gia vị Indonesia có nguy cơ nhiễm Cesium-137 (Cs-137).

FDA cho biết hai cơ quan của Indonesia được chỉ định chứng nhận là Cơ quan Đảm bảo Chất lượng Thủy sản Indonesia (MFQAA) đối với tôm và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Indonesia (BPOM) đối với gia vị đã cơ bản đáp ứng các yêu cầu của chương trình. Một số điểm cần khắc phục và cơ hội cải tiến đã được các cơ quan này xử lý. FDA sẽ tiếp tục duy trì cơ chế chứng nhận và giám sát việc thực hiện.

Điểm đáng chú ý là đây là một ví dụ điển hình của quản lý ATTP dựa trên nguy cơ đối với hàng nhập khẩu: không nhất thiết đóng cửa toàn bộ dòng sản phẩm, mà thiết lập một lớp kiểm soát bổ sung trước khi hàng được phép vào thị trường.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): E. coli O145: FDA tiếp tục mở rộng thu hồi các sản phẩm quả mọng đông lạnh

FDA cập nhật ngày 05/10 cho biết việc thu hồi các sản phẩm quả mọng đông lạnh liên quan đến vụ E. coli O145 tiếp tục được mở rộng.

Các sản phẩm bổ sung gồm Great Value Organic Triple Berry Blend, Great Value Organic Blueberries và một lô Trader Joe’s Organic Mixed Berry Blend. Vụ dịch đã được tuyên bố kết thúc từ ngày 21/9, với 17 ca nhiễm tại 2 bang, 6 người nhập viện và chưa ghi nhận tử vong. Tuy nhiên, các sản phẩm bổ sung có thể vẫn còn trong tủ đông của người tiêu dùng nên FDA tiếp tục yêu cầu kiểm tra và không sử dụng sản phẩm thuộc diện thu hồi.

Đây là minh chứng rõ cho nguyên tắc: điều tra dịch có thể kết thúc nhưng hoạt động truy xuất và thu hồi vẫn phải tiếp tục khi xuất hiện dữ liệu mới.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): FDA tiếp tục cảnh báo Salmonella liên quan sản phẩm rau mầm

CDC cập nhật ngày 01/10 cho biết vụ bùng phát đồng thời E. coli và Salmonella liên quan đến alfalfa sprouts vẫn là một vấn đề cần lưu ý. Một số lô alfalfa sprouts và radish sprout mix đã được thu hồi do nguy cơ nhiễm chéo; FDA cũng truy xuất được một lô hạt giống alfalfa liên quan và nhà cung cấp đã tiến hành thu hồi.

Vụ việc cho thấy truy xuất nguồn gốc không chỉ dừng ở sản phẩm cuối cùng mà cần đi ngược về hạt giống – nguyên liệu – cơ sở sản xuất – phân phối – điểm tiêu thụ.

Điểm tin ATTP (06/10/2026): FDA tăng cường kiểm soát nguy cơ sau đại dịch Cyclospora

Sau đợt bùng phát Cyclospora lớn tại Mỹ trong năm 2026, FDA đã công bố một loạt hành động nhằm tăng cường giám sát sản phẩm nông sản, đặc biệt là các sản phẩm tươi có nguy cơ cao.

Điều tra của FDA xác định mối liên hệ mạnh giữa vụ dịch với xà lách iceberg cắt nhỏ từ cơ sở của Taylor Farms tại Mexico. Vụ dịch khiến 12.883 người mắc bệnh tại 21 bang, 570 người nhập viện và 2 người tử vong. Tuy nhiên, FDA chưa xác định được đầy đủ cơ chế khiến sản phẩm bị nhiễm Cyclospora.

Bài học quan trọng ở đây là một cuộc điều tra ATTP hiện đại không chỉ nhằm tìm “sản phẩm gây bệnh”, mà phải tìm điểm đứt gãy trong toàn bộ chuỗi cung ứng để ngăn sự cố tái diễn.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Điểm tin ATTP (06/10/2026): Từ “kiểm tra” sang “quản lý rủi ro của cả chuỗi”

Hai vụ việc lớn trong nước ngày 06/10 – 10.000 tấn heo sử dụng chất cấm và hơn 1,2 triệu viên sủi giả – có một điểm chung rất đáng suy nghĩ: vấn đề không xuất hiện ở “đoạn cuối” của chuỗi mà đã được hình thành từ trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Nếu chỉ kiểm tra tại chợ, siêu thị hoặc nhà hàng, cơ quan quản lý có thể phát hiện sản phẩm không an toàn nhưng rất khó trả lời đầy đủ câu hỏi:

Rủi ro bắt đầu từ đâu? Ai tạo ra rủi ro? Rủi ro đã đi qua những đâu? Còn bao nhiêu sản phẩm đang lưu thông? Và làm thế nào để ngăn tái diễn?

Đó chính là lý do quản lý ATTP hiện đại cần chuyển từ tư duy:

Kiểm tra → phát hiện → xử phạt

sang một chuỗi quản lý rộng hơn:

Dữ liệu → phân tích → nhận diện tín hiệu → đánh giá nguy cơ → cảnh báo → can thiệp → thu hồi → truy tìm nguyên nhân → phòng ngừa.

Thông tư 63/2026/TT-BCT về cơ sở dữ liệu thực phẩm là một bước đi đáng chú ý trong quá trình này. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ, truy xuất nguồn gốc sẽ không chỉ là công cụ “điều tra sau sự cố” mà có thể trở thành hệ thống cảnh báo trước sự cố.

Từ góc nhìn VINAFOSA, có thể tiếp tục phát triển mô hình:

Science + Ecosystem + Technology

gắn với:

Smart Monitoring + Early Warning + Traceability

Trong đó, công nghệ không thay thế khoa học và quản lý; công nghệ giúp biến dữ liệu phân tán thành tín hiệu quản lý, còn hệ sinh thái ATTP biến tín hiệu đó thành hành động.

KẾT LUẬN

Điểm tin ATTP (06/10/2026) cho thấy một thực tế rõ ràng: rủi ro ATTP đang ngày càng gắn với gian lận thương mại, chất cấm, thực phẩm giả và những lỗ hổng trong chuỗi cung ứng, trong khi phương thức quản lý cũng đang chuyển mạnh sang hậu kiểm, truy xuất và quản lý dựa trên nguy cơ.

Từ 10.000 tấn heo sử dụng Salbutamol đến hơn 1,2 triệu viên sủi giả, vấn đề không chỉ là xử lý một vụ vi phạm mà là phải tìm được lỗ hổng của hệ thống đã cho phép sản phẩm không an toàn đi qua nhiều lớp kiểm soát.

Ở bình diện quốc tế, các vụ E. coli, Salmonella, Cyclospora và kiểm soát Cs-137 tiếp tục cho thấy vai trò của dữ liệu, truy xuất, kiểm nghiệm và cảnh báo sớm trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

ATTP bền vững không thể chỉ dựa vào những cuộc kiểm tra đơn lẻ. Cần xây dựng một hệ thống có khả năng nhìn thấy nguy cơ sớm, lần theo được nguồn gốc nhanh và can thiệp trước khi rủi ro trở thành khủng hoảng.