ĐIỂM TIN ATTP (02/10/2026)

Điểm tin ATTP (02/10/2026): Bức tranh an toàn thực phẩm tiếp tục nổi lên ở nhiều cấp độ: từ những yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu, kiểm soát thực phẩm tại các điểm kinh doanh phục vụ du lịch, đến xây dựng hệ thống ứng phó sự cố cho các sự kiện quốc tế. Trong khi đó, tại Mỹ, FDA đang điều tra một ổ dịch Listeria monocytogenes mới với 11 ca bệnh nhưng chưa xác định được nguồn thực phẩm.

Đáng chú ý, trong nửa cuối tháng 9, các thành viên WTO đã phát hành 33 thông báo về các biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (Sanitary and Phytosanitary Notification Authority and Enquiry Point – SPS). Những thay đổi liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch và điều kiện nhập khẩu tiếp tục đặt ra yêu cầu cao hơn đối với nông sản Việt Nam.

TIN TRONG NƯỚC

1. Điểm tin ATTP (02/10/2026): 33 thông báo SPS mới về hàng rào ATTP tiếp tục thay đổi tại các thị trường xuất khẩu

Theo Thông báo số 765/TB-SPS-BNNMT ngày 01/10/2026 của Văn phòng SPS Việt Nam, trong khoảng thời gian từ ngày 16 đến 30/9, các thành viên WTO đã phát hành 33 thông báo SPS, gồm 11 dự thảo đang lấy ý kiến và 22 quy định đã có hiệu lực.

Phần lớn thông báo liên quan đến thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, đối với hoạt động xuất khẩu nông sản Việt Nam, các yêu cầu về thuốc bảo vệ thực vật, mức dư lượng tối đa, kiểm dịch và điều kiện nhập khẩu là những nội dung cần được doanh nghiệp theo dõi sát.

Một số nhóm nông sản Việt Nam như thanh long, chuối, dừa, chè nằm trong phạm vi tác động của những thay đổi hoặc dự thảo quy định mới, trong đó có những yêu cầu bắt đầu áp dụng từ tháng 10/2026.

Đáng chú ý, Văn phòng SPS Việt Nam cho biết từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, EU, Trung Quốc và khu vực Trung Đông – châu Phi đã thông báo tổng cộng 254 biện pháp SPS có khả năng ảnh hưởng tới xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam.

Điều này cho thấy ATTP đối với hàng xuất khẩu không còn chỉ là yêu cầu kiểm tra tại cửa khẩu mà ngày càng trở thành một phần của năng lực đáp ứng thị trường ngay từ khâu sản xuất.

2. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Chợ Bến Thành: một sự cố vệ sinh có thể trở thành vấn đề của cả điểm đến du lịch

Một sự việc tại chợ Bến Thành, TP.HCM tiếp tục thu hút sự chú ý sau khi hình ảnh côn trùng xuất hiện tại một quầy thực phẩm được du khách nước ngoài ghi lại và lan truyền trên mạng xã hội.

Theo thông tin của Báo Thanh Niên, Ban quản lý chợ xác định thực phẩm tại quầy 1044 chưa được che đậy kỹ; hộ kinh doanh bị lập biên bản và tạm đóng cửa. Sự việc xảy ra sau thời điểm khu vực bị ngập do mưa lớn, với khả năng côn trùng từ hệ thống cống xâm nhập vào khu vực kinh doanh.

Điểm đáng chú ý ở đây không chỉ là một vi phạm vệ sinh tại một quầy hàng. Chợ Bến Thành là một điểm đến du lịch nổi tiếng, nơi nhiều du khách quốc tế tiếp xúc với ẩm thực Việt Nam.

Theo Thanh Niên, TP.HCM ghi nhận 19 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.389 người bị ảnh hưởng trong giai đoạn từ 01/7/2025 đến 30/6/2026; bếp ăn tập thể và kinh doanh thức ăn đường phố được xác định là những nhóm có nguy cơ cần được kiểm soát.

Sự việc đặt ra một vấn đề rộng hơn: ATTP tại điểm kinh doanh thực phẩm phục vụ du lịch cũng là một thành tố của thương hiệu điểm đến.

3. Điểm tin ATTP (02/10/2026): An Giang xây dựng 4 cấp độ ứng phó sự cố ATTP cho APEC 2027

An Giang đang chuẩn bị hệ thống giám sát và ứng phó sự cố ATTP phục vụ các hoạt động của APEC 2027 tại Phú Quốc.

Theo BNEWS/TTXVN, ngành y tế tỉnh xây dựng hệ thống giám sát theo 4 cấp độ:

• Cấp độ 1: Sẵn sàng.
• Cấp độ 2: Tăng cường.
• Cấp độ 3: Cao điểm.
• Cấp độ 4: Ứng phó sự cố.

Trong thời gian Tuần lễ cấp cao APEC, lực lượng chức năng dự kiến trực 24/24 giờ. Công tác kiểm soát được triển khai từ nguồn cung, vận chuyển, chế biến đến phục vụ ăn uống, đồng thời tăng cường kiểm tra tại các cơ sở phục vụ đại biểu và các khu vực có hoạt động ăn uống.

Đây là mô hình đáng chú ý bởi quản lý ATTP được đặt trong một kịch bản quản trị sự cố, thay vì chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra thường xuyên.

4. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Kiểm tra ATTP tại các điểm trường: kiểm soát từ cung ứng đến lưu mẫu

Tại xã Vĩnh Thạnh Trung, tỉnh An Giang, lực lượng công an xã phối hợp với tổ liên ngành kiểm tra công tác vệ sinh ATTP tại các điểm trường trong hai ngày 29 và 30/9.

Nội dung kiểm tra bao gồm điều kiện của cơ sở, hồ sơ của người trực tiếp chế biến, vệ sinh cơ sở và thiết bị, quy trình chế biến, nguồn cung ứng thực phẩm và việc lưu mẫu thức ăn theo quy định.

Cách kiểm tra này tiếp tục cho thấy ATTP trường học cần được nhìn như một chuỗi kiểm soát, thay vì chỉ tập trung vào khâu nấu ăn tại bếp.

5. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Truy xuất nguồn gốc chính thức được đặt trên nền tảng số và phân theo mức độ rủi ro

Nghị định 372/2026/NĐ-CP về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa đang tạo ra một khung quản lý mới cho hoạt động truy xuất.

Theo thông tin từ Báo Điện tử Chính phủ, đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, việc định danh, xác thực dữ liệu chủ về sản phẩm và truy xuất nguồn gốc được thực hiện bắt buộc theo danh mục, lộ trình và yêu cầu chuyên ngành.

Đối với sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình hoặc thấp, việc định danh, xác thực và truy xuất được khuyến khích thực hiện tự nguyện.

Nghị định cũng quy định hoạt động truy xuất được thực hiện trên môi trường số thông qua Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.

Đây là nền tảng quan trọng để kết nối quản lý rủi ro – truy xuất – cảnh báo – xử lý sự cố trong những năm tới.

TIN QUỐC TẾ

1. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Mỹ điều tra ổ dịch Listeria mới có 11 ca bệnh, chưa xác định nguồn thực phẩm

FDA Mỹ đã bổ sung một cuộc điều tra mới về Listeria monocytogenes, mã số 1415, với 11 ca bệnh. Tại thời điểm cập nhật, nguồn thực phẩm liên quan vẫn chưa được xác định và FDA đã bắt đầu hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Điểm đáng chú ý là FDA không công bố một sản phẩm cụ thể khi chưa có đủ bằng chứng để xác định sản phẩm đó là nguyên nhân gây bệnh. Đây là nguyên tắc quan trọng trong truyền thông sự cố thực phẩm: phải phân biệt tín hiệu điều tra với bằng chứng xác định nguồn gây bệnh.

2. Điểm tin ATTP (02/10/2026): E. coli trong phô mai sữa tươi chưa thanh trùng tiếp tục được FDA điều tra

FDA cũng đang điều tra một vụ E. coli O26 liên quan đến phô mai làm từ sữa tươi chưa thanh trùng.

Theo FDA, nhà sản xuất đã tự nguyện thu hồi sản phẩm từ ngày 25/9 và FDA đã tiến hành truy xuất nguồn gốc.

Đây là ví dụ cho thấy khi dữ liệu dịch tễ và điều tra nguồn gốc tạo ra đủ cơ sở, biện pháp thu hồi có thể được kích hoạt song song với quá trình điều tra.

3. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Một số cuộc điều tra E. coli và Listeria tại Mỹ tiếp tục tăng số ca

Bảng điều tra của FDA cập nhật ngày 01/10 cho thấy:

• E. coli O157:H7: 38 ca, đang điều tra.
• Listeria monocytogenes: 44 ca, đang điều tra.
• Salmonella Newport: 116 ca, đang điều tra.
• Salmonella liên quan sprouts: tiếp tục được điều tra.
• Salmonella Javiana liên quan ớt jalapeño: tiếp tục được điều tra.

Những con số này không đồng nghĩa tất cả các vụ việc có cùng nguồn gốc hoặc mức độ nguy cơ. Chúng phản ánh các cuộc điều tra riêng biệt đang được FDA theo dõi.

4. Điểm tin ATTP (02/10/2026): Mỹ thu hồi pasta đông lạnh do nguy cơ nhiễm Listeria

Ngày 01/10, FDA đăng thông báo thu hồi sản phẩm Bettergoods Authentic Italian Lemon Alfredo Fettuccine do nguy cơ nhiễm Listeria monocytogenes.

Sản phẩm được phân phối trên toàn quốc tại các cửa hàng Walmart. FDA cho biết việc thu hồi bắt nguồn từ chương trình lấy mẫu thường quy của cơ quan quản lý nông nghiệp tại Washington và Florida, phát hiện nguy cơ vi khuẩn trong sản phẩm. Tại thời điểm thông báo, chưa có ca bệnh nào được báo cáo liên quan sản phẩm này.

Đây là một ví dụ điển hình về vai trò của giám sát chủ động và lấy mẫu trước khi xuất hiện thông tin về ca bệnh.

GÓC NHÌN VINAFOSA

ATTP hôm nay không chỉ là kiểm tra thực phẩm – mà là quản trị rủi ro

Các tin tức ngày 02/10/2026 cho thấy ATTP đang được đặt trong một hệ thống rộng hơn rất nhiều so với việc kiểm tra một sản phẩm tại một thời điểm.

Từ 33 thông báo SPS của WTO, đến truy xuất nguồn gốc theo mức độ rủi ro; từ kiểm soát thực phẩm tại chợ Bến Thành đến mô hình 4 cấp độ ứng phó sự cố của An Giang; từ điều tra Listeria tại Mỹ đến thu hồi pasta trước khi ghi nhận ca bệnh, có thể nhìn thấy một chuỗi quản lý ngày càng rõ:

GIÁM SÁT → PHÁT HIỆN TÍN HIỆU → ĐÁNH GIÁ NGUY CƠ → TRUY XUẤT → CẢNH BÁO → CAN THIỆP → THU HỒI → ĐIỀU TRA NGUYÊN NHÂN → PHÒNG NGỪA

Điều quan trọng là mỗi mắt xích phải được kết nối bằng dữ liệu đáng tin cậy.

Một thông báo SPS nếu được doanh nghiệp tiếp nhận sớm có thể trở thành hành động điều chỉnh quy trình sản xuất.

Một mã truy xuất nếu chứa dữ liệu xác thực có thể giúp khoanh vùng sản phẩm khi xảy ra sự cố.

Một kết quả lấy mẫu nếu được đưa vào hệ thống giám sát có thể trở thành tín hiệu cảnh báo trước khi sự cố lan rộng.

Và một kế hoạch ứng phó nếu được xây dựng theo cấp độ có thể giúp hệ thống chuyển từ phản ứng bị động sang chủ động chuẩn bị.

Đó chính là hướng tiếp cận mà VINAFOSA đặc biệt quan tâm:

Science + Ecosystem + Technology

Khoa học để nhận diện mối nguy.

Hệ sinh thái để kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, phòng thử nghiệm, hiệp hội và người tiêu dùng.

Công nghệ để biến dữ liệu thành giám sát thông minh, cảnh báo sớm và hành động kịp thời.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng đặt ra nhiều yêu cầu SPS, ATTP cũng trở thành một phần của năng lực cạnh tranh và uy tín quốc gia.

KẾT LUẬN

Điểm tin ATTP (02/10/2026) cho thấy ba vấn đề nổi bật.

Thứ nhất, hàng rào ATTP quốc tế đang tiếp tục thay đổi. 33 thông báo SPS mới của WTO trong nửa cuối tháng 9 cho thấy doanh nghiệp xuất khẩu phải theo dõi quy định của thị trường mục tiêu thường xuyên, thay vì chỉ kiểm tra khi hàng đã chuẩn bị xuất khẩu.

Thứ hai, quản lý ATTP ngày càng gắn với khả năng ứng phó sự cố. Mô hình 4 cấp độ của An Giang cho APEC 2027 cho thấy một hệ thống ATTP hiện đại cần chuẩn bị trước các kịch bản, lực lượng, phương tiện và cơ chế phối hợp.

Thứ ba, dữ liệu và truy xuất đang trở thành hạ tầng của quản lý rủi ro. Từ Nghị định 372/2026/NĐ-CP ở Việt Nam đến các cuộc điều tra Listeria, E. coli và Salmonella của FDA, khả năng truy tìm nguồn gốc và khoanh vùng sản phẩm là một thành phần quan trọng của phản ứng ATTP.

ATTP vì vậy không chỉ là câu chuyện của một bữa ăn an toàn.

Đó còn là câu chuyện của một chuỗi cung ứng minh bạch, một hệ thống dữ liệu đáng tin cậy và một năng lực cảnh báo – ứng phó đủ nhanh để bảo vệ người tiêu dùng.

TRI THỨC ATTP 

Chuyên đề (Series): TRUY XUẤT NGUỒN GỐC VÀ CHỐNG GIAN LẬN THỰC PHẨM 

[Kỳ 1]: TRUY XUẤT NGUỒN GỐC LÀ GÌ?

[Kỳ 2]: MỘT LÔ THỰC PHẨM ĐƯỢC TRUY XUẤT NHƯ THẾ NÀO?

[Kỳ 3]: TRUY XUẤT NGUỒN GỐC KHÔNG CHỈ LÀ QR CODE 

[Kỳ 4]: GIAN LẬN THỰC PHẨM LÀ GÌ?