ĐIỂM TIN ATTP (13/11/2026)

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Một thay đổi quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/11/2026: Thông tư 63/2026/TT-BCT về cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Văn bản đặt nền tảng cho việc kết nối dữ liệu về cơ sở sản xuất, sản phẩm, kiểm tra, xử lý vi phạm và truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, các diễn biến mới tại Hoa Kỳ cho thấy nhiều ổ dịch Salmonella đang được điều tra song song; tại bang Virginia, mẫu hàu tiếp tục phát hiện vi khuẩn và khu vực khai thác phải kéo dài thời gian đóng cửa. Những thông tin này cùng hướng tới một yêu cầu: dữ liệu phải trở thành công cụ thực chất để phát hiện nguy cơ và hành động kịp thời.

TIN TRONG NƯỚC

Cơ sở dữ liệu ngành: Thông tư 63/2026/TT-BCT sắp có hiệu lực

Ngày 15/11/2026, Thông tư số 63/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ sẽ chính thức có hiệu lực.

Thông tư được ban hành ngày 30/9/2026, quy định việc tạo lập, quản lý, cập nhật, kết nối, chia sẻ và khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về công nghiệp thực phẩm, an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Cơ sở dữ liệu được thiết kế với các nhóm thông tin chủ yếu:

• Dữ liệu về cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và sản phẩm thực phẩm.
• Dữ liệu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, hồ sơ công bố sản phẩm.
• Dữ liệu về cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu và các cơ sở kiểm nghiệm.
• Dữ liệu về thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm, cảnh báo và thu hồi thực phẩm không bảo đảm an toàn.
• Dữ liệu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
• Dữ liệu báo cáo, thống kê phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Điểm đáng chú ý là Thông tư không chỉ đề cập đến việc xây dựng một hệ thống lưu trữ thông tin, mà còn đặt ra yêu cầu kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và các hệ thống liên quan.

Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh, yêu cầu về hồ sơ truy xuất nguồn gốc được quy định cụ thể hơn. Cơ sở phải lưu trữ thông tin về nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, lô sản xuất, nhà cung cấp, khách hàng, đơn vị vận chuyển và các khâu liên quan trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, hồ sơ truy xuất phải được lưu trữ an toàn, bảo đảm tính toàn vẹn và sẵn sàng cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Thời hạn lưu trữ tối thiểu là 12 tháng kể từ ngày hết hạn sử dụng đối với sản phẩm có hạn sử dụng; 60 tháng kể từ ngày sản xuất đối với sản phẩm không bắt buộc ghi hạn sử dụng. Cơ sở phải có khả năng cung cấp hồ sơ trong vòng 24 giờ kể từ khi được yêu cầu.

Thông tư cũng thay thế Thông tư số 11/2026/TT-BCT ngày 27/02/2026 về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.

Việc đưa cơ sở dữ liệu thực phẩm vào vận hành là bước tiến trong chuyển đổi số quản lý ngành. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu đầu vào, mức độ cập nhật của doanh nghiệp, khả năng kết nối giữa các hệ thống và năng lực khai thác dữ liệu của cơ quan quản lý.

TIN QUỐC TẾ

Salmonella tại Hoa Kỳ: Hai ổ dịch mới được đưa vào điều tra

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cập nhật hai cuộc điều tra mới về Salmonella Enteritidis trong hệ thống giám sát dịch bệnh truyền qua thực phẩm.

Cuộc điều tra thứ nhất ghi nhận 35 trường hợp mắc bệnh; cuộc điều tra thứ hai ghi nhận 14 trường hợp. Cả hai đều đang được điều tra, nhưng sản phẩm thực phẩm liên quan chưa được xác định. FDA đã khởi động hoạt động truy xuất nguồn gốc để tìm kiếm nguồn lây.

Cùng đợt cập nhật, số trường hợp mắc Salmonella Javiana trong một cuộc điều tra khác tăng từ 65 lên 70. FDA đã triển khai kiểm tra và lấy mẫu phục vụ điều tra.

Một số cuộc điều tra khác cũng có thay đổi:

• Ổ dịch E. coli O157 liên quan bánh cuốn nhiều thành phần có thịt gà được điều chỉnh từ 50 lên 51 trường hợp. Tình trạng sự kiện dịch bệnh đã kết thúc, nhưng thông tin điều tra vẫn được cập nhật.
• Số trường hợp mắc Listeria monocytogenes trong một cuộc điều tra đang tiếp tục tăng từ 51 lên 52.

Việc xuất hiện đồng thời nhiều cuộc điều tra cho thấy công tác giám sát dịch bệnh truyền qua thực phẩm tại Hoa Kỳ đang phải xử lý nhiều tín hiệu nguy cơ khác nhau. Đáng chú ý, khi chưa xác định được thực phẩm liên quan, cơ quan điều tra chưa công bố tên sản phẩm cụ thể và tiếp tục sử dụng dữ liệu dịch tễ, truy xuất, kiểm tra và lấy mẫu để thu hẹp phạm vi tìm kiếm.

Đây là điểm cần lưu ý khi tiếp nhận thông tin về các ổ dịch: số ca mắc được cập nhật không đồng nghĩa với việc nguồn thực phẩm gây bệnh đã được xác định. Cần phân biệt rõ kết quả điều tra dịch tễ, bằng chứng xét nghiệm và kết luận về nguồn lây.

Hàu sống nhiễm khuẩn: Virginia kéo dài đóng cửa vùng khai thác

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Các thông tin cập nhật về ổ dịch Salmonella Telelkebir liên quan hàu sống tại Hoa Kỳ tiếp tục cho thấy nguy cơ chưa được kiểm soát hoàn toàn tại khu vực khai thác Little Wicomico River, bang Virginia.

Kết quả xét nghiệm đợt lấy mẫu ngày 02/11 cho thấy 3 trong 8 mẫu thịt hàu được lấy từ hai trong bốn khu vực nuôi của Little Wicomico Oyster Company dương tính với Salmonella. Trước đó, các đợt lấy mẫu ngày 13/10 và 21/10 cũng phát hiện vi khuẩn trong hàu tại khu vực này.

Theo dữ liệu điều tra dịch tễ và giải trình tự toàn bộ bộ gen, cơ quan y tế đang tập trung vào một cụm gồm 28 trường hợp nhiễm Salmonella Telelkebir tại 13 bang. Trong số này, 11 người cho biết đã ăn hàu sống. Kết quả truy xuất bước đầu cho thấy hàu từ khu vực Little Wicomico River có khả năng là nguồn liên quan đến cụm ca bệnh.

Những sản phẩm thuộc diện thu hồi là hàu nguyên vỏ được khai thác trong khoảng thời gian từ ngày 18/9 đến ngày 08/10/2026 bởi Little Wicomico Oyster Company. Sản phẩm đã được phân phối đến nhiều bang của Hoa Kỳ và có thể tiếp tục được phân phối qua các kênh trung gian.

Khu vực khai thác Little Wicomico River đã bị đóng cửa từ ngày 09/10. Sau khi tiếp tục phát hiện mẫu dương tính, bang Virginia quyết định gia hạn việc đóng cửa từ ngày 08/11, chưa ấn định thời điểm mở cửa trở lại. Việc mở lại khu vực khai thác đòi hỏi ba đợt kiểm nghiệm sản phẩm liên tiếp có kết quả âm tính.

Cơ quan chức năng khuyến cáo không sử dụng, kinh doanh hoặc phục vụ các sản phẩm hàu thuộc diện thu hồi. Hàu sống hoặc chưa được nấu chín kỹ luôn tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ và người suy giảm miễn dịch.

Sự việc cho thấy kiểm soát an toàn nhuyễn thể hai mảnh vỏ không thể chỉ dựa vào kiểm tra thành phẩm. Giám sát vùng nuôi, chất lượng môi trường nước, kiểm nghiệm định kỳ và khả năng truy xuất theo khu vực, ngày khai thác là những yếu tố quyết định.

Listeria trong thực phẩm: Hoa Kỳ thu hồi bánh kẹp xúc xích, trứng và phô mai

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Một doanh nghiệp thực phẩm tại bang Washington triển khai thu hồi 2.414 chiếc bánh kẹp xúc xích, trứng và phô mai mang nhãn Fresh To You do nguy cơ nhiễm Listeria monocytogenes.

Sản phẩm có khối lượng 4,6 ounce, được sản xuất tại cơ sở của Fresh & Ready Foods ở Renton, Washington. Các sản phẩm thuộc diện thu hồi được phân phối tại bang Oregon và Washington trong khoảng thời gian từ ngày 25/10 đến ngày 04/11/2026, chủ yếu thông qua phòng nghỉ nhân viên, máy bán hàng lạnh và căng tin.

Nguyên nhân thu hồi có liên quan đến một đợt thu hồi trước đó của nhà cung cấp bánh biscuit là CH Guenther & Son. Fresh & Ready Foods đã sử dụng nguyên liệu biscuit thuộc diện cảnh báo để sản xuất loại bánh kẹp nói trên.

Đến thời điểm công bố, chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh liên quan đến sản phẩm. Doanh nghiệp khuyến cáo người tiêu dùng không sử dụng sản phẩm thuộc diện thu hồi và loại bỏ phần còn lại nếu đang lưu giữ.

Listeria monocytogenes có thể gây bệnh nghiêm trọng, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch. Đáng chú ý, vi khuẩn này có khả năng tồn tại và phát triển ở nhiệt độ bảo quản lạnh, vì vậy việc duy trì chuỗi lạnh không thể thay thế các biện pháp kiểm soát vi sinh trong sản xuất.

Vụ việc cũng cho thấy một sự cố nguyên liệu có thể lan sang nhiều sản phẩm ở các cơ sở chế biến khác nhau. Khi nhà cung cấp phát hiện nguyên liệu có nguy cơ, thông tin cảnh báo cần được truyền đạt nhanh đến toàn bộ khách hàng sử dụng nguyên liệu đó để khoanh vùng và thu hồi kịp thời.

Dị ứng thực phẩm: New Zealand thu hồi sản phẩm bánh ngọt nhãn Plant Based

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Cơ quan quản lý an toàn thực phẩm New Zealand cập nhật danh sách thu hồi đối với sản phẩm Praneel Plant Based Pedhas, đóng gói 250 g, do có thành phần sữa nhưng không được khai báo trên nhãn.

Sản phẩm được nhập khẩu từ Ấn Độ và phân phối tại một số cửa hàng ở Auckland. Tất cả các lô và hạn sử dụng của sản phẩm đều thuộc diện thu hồi.

Nguyên nhân được xác định là sản phẩm Pedhas thông thường đã bị dán nhãn nhầm thành Plant Based Pedhas. Việc ghi nhãn như một sản phẩm có nguồn gốc thực vật khiến người tiêu dùng dị ứng hoặc không dung nạp sữa có thể sử dụng nhầm.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dị ứng hoặc không dung nạp sữa không sử dụng sản phẩm, đồng thời trả lại nơi bán để được hoàn tiền. Sản phẩm không được tái xuất khẩu.

Sự việc nhấn mạnh rằng kiểm soát dị ứng thực phẩm không chỉ là yêu cầu về công thức hay thành phần nguyên liệu, mà còn là yêu cầu bắt buộc đối với tính chính xác của nhãn hàng. Sai sót trong nhận diện sản phẩm, phân loại và ghi nhãn có thể tạo ra rủi ro nghiêm trọng cho nhóm người tiêu dùng nhạy cảm.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Dữ liệu và truy xuất: Nền tảng quản trị nguy cơ

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Cho thấy hai hướng chuyển động quan trọng của quản lý an toàn thực phẩm: Việt Nam chuẩn bị đưa cơ sở dữ liệu thực phẩm vào vận hành theo phạm vi quản lý của Bộ Công Thương; trong khi các cơ quan quốc tế tiếp tục dựa vào dữ liệu dịch tễ, kết quả xét nghiệm và truy xuất để xử lý các ổ dịch, thu hồi sản phẩm.

VINAFOSA cho rằng cần nhìn nhận dữ liệu không chỉ là công cụ phục vụ báo cáo hành chính, mà phải trở thành nền tảng của quản trị rủi ro.

Thứ nhất, dữ liệu phải phản ánh được toàn bộ chuỗi cung ứng.

Một cơ sở dữ liệu chỉ có giá trị khi thông tin về nguyên liệu, nhà cung cấp, lô sản xuất, điều kiện bảo quản, phân phối và người tiếp nhận được cập nhật đầy đủ, chính xác. Nếu dữ liệu thiếu hoặc không được cập nhật kịp thời, truy xuất sẽ không thể hỗ trợ hiệu quả khi xảy ra sự cố.

Thứ hai, truy xuất phải gắn với khả năng hành động.

Mục tiêu của truy xuất không dừng ở việc xác định sản phẩm đến từ đâu. Hệ thống cần giúp xác định nhanh lô hàng bị ảnh hưởng, các điểm đã tiếp nhận, lượng hàng còn tồn, lượng đã tiêu thụ và phạm vi cần thu hồi. Thời gian phản ứng là yếu tố quyết định để hạn chế hậu quả.

Thứ ba, dữ liệu phải được sử dụng để phòng ngừa.

Khi các kết quả kiểm nghiệm, lịch sử vi phạm, cảnh báo dịch bệnh và thông tin về nhà cung cấp được kết nối, cơ quan quản lý có thể nhận diện những tín hiệu nguy cơ trước khi sự cố lan rộng. Đây là cơ sở để chuyển từ kiểm tra dàn trải sang giám sát có trọng tâm, dựa trên mức độ rủi ro.

VINAFOSA đề xuất tiếp cận theo ba trụ cột:

• Science – Khoa học: Bảo đảm dữ liệu có giá trị chuyên môn, được kiểm chứng bằng xét nghiệm, đánh giá nguy cơ và bằng chứng dịch tễ.
• Ecosystem – Hệ sinh thái: Kết nối trách nhiệm của cơ quan quản lý, nhà sản xuất, nhà cung cấp, đơn vị phân phối và cơ sở kinh doanh thực phẩm.
• Technology – Công nghệ: Phát triển cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, giám sát thông minh và cảnh báo sớm.

Một hệ thống quản lý hiệu quả cần vận hành theo chu trình: dữ liệu → phân tích → phát hiện tín hiệu cảnh báo → đánh giá nguy cơ → cảnh báo và can thiệp → truy xuất, thu hồi → xác định nguyên nhân gốc rễ → phòng ngừa tái diễn.

Thông tư 63/2026/TT-BCT là một bước tiến về thể chế trong xây dựng nền tảng dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Thách thức tiếp theo là bảo đảm dữ liệu có thể kết nối, liên thông và được sử dụng thực chất trong quản lý, tránh tình trạng hình thành thêm các hệ thống riêng lẻ nhưng không hỗ trợ được nhau.

KẾT LUẬN

Điểm tin ATTP (13/11/2026): Các thông tin cho thấy tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của dữ liệu và truy xuất nguồn gốc trong quản lý an toàn thực phẩm. Từ việc phát hiện Salmonella trong hàu, điều tra các ổ dịch tại Hoa Kỳ đến thu hồi sản phẩm có nguy cơ nhiễm Listeria và sai sót ghi nhãn dị ứng, khả năng phản ứng nhanh phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thông tin và sự phối hợp giữa các mắt xích.

Tại Việt Nam, việc đưa Thông tư 63/2026/TT-BCT vào thực thi là cơ hội để nâng cao năng lực quản lý bằng dữ liệu số. Nhưng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi đi cùng trách nhiệm cập nhật, tính chính xác của thông tin và năng lực sử dụng dữ liệu để ra quyết định.

An toàn thực phẩm không thể được bảo đảm chỉ bằng hồ sơ hay một lần kiểm tra. Đó phải là kết quả của một hệ sinh thái kinh doanh thực phẩm có trách nhiệm, được vận hành trên nền tảng khoa học, dữ liệu và công nghệ.

TRI THỨC ATTP 

Chuyên đề (Series): TỪ TRANG TRẠI ĐẾN BÀN ĂN

[Kỳ 1]: VÌ SAO AN TOÀN THỰC PHẨM PHẢI ĐƯỢC QUẢN LÝ TRÊN TOÀN BỘ CHUỖI CUNG ỨNG?

[Kỳ 2]: AN TOÀN TỪ NGUYÊN LIỆU – KIỂM SOÁT ĐẦU VÀO VÀ TRÁCH NHIỆM NHÀ CUNG CẤP

[Kỳ 3]: SẢN XUẤT THỰC PHẨM AN TOÀN – KIỂM SOÁT MỐI NGUY TRONG CHẾ BIẾN