[Kỳ 2]: Hiểu đúng để đọc nhãn thực phẩm như một người tiêu dùng thông thái.

Bạn đã bao giờ cầm trên tay một hộp bánh, chai nước giải khát hay hộp sữa và băn khoăn trước những ký hiệu như INS 330, INS 621 hay E100 trong bảng thành phần?

Không ít người cho rằng cứ xuất hiện các mã số này đồng nghĩa với việc sản phẩm chứa “hóa chất độc hại”. Thực tế, đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về phụ gia thực phẩm.

Sự thật là các ký hiệu INS hay E-number không phải là “mật mã” của nhà sản xuất, mà là hệ thống nhận diện quốc tế đối với phụ gia thực phẩm, giúp cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng sử dụng cùng một “ngôn ngữ” khi công bố thành phần sản phẩm.

Chỉ cần hiểu một vài nguyên tắc đơn giản, bạn hoàn toàn có thể đọc bảng thành phần thực phẩm một cách tự tin và chính xác.

INS và E-number là gì?

Mỗi phụ gia thực phẩm được phép sử dụng đều được cấp một mã số định danh, tương tự như một “mã nhận diện” để thống nhất quản lý trên phạm vi quốc tế.

INS (International Numbering System) là Hệ thống đánh số quốc tế đối với phụ gia thực phẩm do Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế (Codex Alimentarius Commission) xây dựng. Việt Nam hiện áp dụng hệ thống mã số INS trong ghi nhãn thực phẩm.

Trong khi đó, E-number là hệ thống mã số được sử dụng tại Liên minh châu Âu (EU). Chữ E là viết tắt của Europe, thể hiện rằng phụ gia đó đã được đánh giá và cho phép sử dụng theo quy định của EU.

Điều quan trọng cần lưu ý là mã số của INS và E-number về cơ bản là giống nhau, chỉ khác cách thể hiện.

Ví dụ:

• INS 330 = E330: Axit citric (Citric Acid).
• INS 300 = E300: Vitamin C (Ascorbic Acid).
• INS 621 = E621: Monosodium Glutamate (MSG).

Việc một phụ gia được cấp mã số INS hoặc E-number không có nghĩa là “hóa chất độc hại”. Ngược lại, điều đó cho thấy phụ gia đã được đánh giá về tính an toàn và được phép sử dụng trong những điều kiện, giới hạn cụ thể theo quy định của cơ quan quản lý.

Chỉ cần nhớ chữ số đầu tiên là có thể đoán được chức năng

Hệ thống INS được xây dựng rất khoa học. Nhìn vào chữ số đầu tiên, người đọc có thể hình dung nhóm chức năng của phụ gia.

• 100–199: Chất tạo màu.
• 200–299: Chất bảo quản.
• 300–399: Chất chống oxy hóa và chất điều chỉnh độ axit.
• 400–499: Chất làm đặc, chất ổn định và chất nhũ hóa.
• 500–599: Chất điều chỉnh độ axit/kiềm và chất chống vón.
• 600–699: Chất điều vị.
• 900–999: Chất tạo ngọt, chất tạo bóng và một số phụ gia chức năng khác.

Chẳng hạn:

• INS 100 là Curcumin – sắc tố màu vàng có nguồn gốc từ nghệ.
• INS 300 chính là Vitamin C.
• INS 407 là Carrageenan – chất tạo cấu trúc có nguồn gốc từ rong biển.
• INS 621 là Monosodium Glutamate (MSG) – chất điều vị quen thuộc trong chế biến thực phẩm.
• INS 951 là Aspartame – chất tạo ngọt cường độ cao.

Nhờ quy tắc này, người tiêu dùng có thể nhanh chóng nhận biết vai trò của phụ gia mà không cần phải nhớ hàng trăm tên hóa học khác nhau.

Đọc nhãn thực phẩm như thế nào?

Theo quy định về ghi nhãn thực phẩm tại Việt Nam, phụ gia phải được công bố theo tên nhóm chức năng, kèm theo tên phụ gia hoặc mã số INS.

Ví dụ:

• Chất bảo quản (Natri benzoat – INS 211).
• Chất chống oxy hóa (INS 300).
• Chất điều vị (INS 621).

Việc ghi theo tên chất, theo mã INS hoặc kết hợp cả hai đều là những hình thức ghi nhãn hợp pháp và giúp bảo đảm tính minh bạch đối với người tiêu dùng.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Điều người tiêu dùng cần quan tâm không phải là sản phẩm có mã số INS hay E-number, mà là phụ gia đó có được phép sử dụng hay không, được sử dụng đúng mục đích và đúng giới hạn quy định hay không.

Một sản phẩm được sản xuất bởi doanh nghiệp uy tín, tuân thủ quy định của pháp luật và công bố thành phần minh bạch luôn là cơ sở quan trọng để người tiêu dùng yên tâm lựa chọn.

Hiểu đúng về hệ thống mã số INS và E-number sẽ giúp chúng ta loại bỏ những lo ngại không cần thiết, đồng thời hình thành thói quen đọc nhãn thực phẩm dựa trên kiến thức khoa học thay vì những thông tin chưa được kiểm chứng. 

TRI THỨC ATTP

CHUYÊN ĐỀ: GIẢI MÃ PHỤ GIA THỰC PHẨM

[Kỳ 1]: Hiểu đúng để không lo sợ về phụ gia thực phẩm.