Sửa Luật An toàn thực phẩm, tăng cường quản lý theo nguy cơ; thế giới tiếp tục cảnh báo E. coli, Cyclospora và Salmonella

Ngày 31/07/2026 ghi nhận một diễn biến đáng chú ý trong công tác quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam: việc tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) theo hướng tăng cường quản lý dựa trên nguy cơ, quản lý theo chuỗi cung ứng, đẩy mạnh hậu kiểm và xây dựng hệ thống dữ liệu ATTP liên thông.

Trong khi đó, trên thế giới, các cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi nhiều cuộc điều tra bệnh truyền qua thực phẩm. Đáng chú ý là vụ E. coli O145 liên quan đến việt quất đông lạnh, cùng các cuộc điều tra về Cyclospora, Salmonella và Listeria tại Hoa Kỳ.

Những diễn biến này cho thấy một xu hướng ngày càng rõ: ATTP hiện đại không chỉ là kiểm nghiệm sản phẩm cuối cùng, mà là quản lý nguy cơ xuyên suốt toàn bộ chuỗi thực phẩm, từ nguyên liệu, sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

TIN TRONG NƯỚC

1. Tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), sau 15 năm triển khai Luật ATTP năm 2010.

Một trong những định hướng quan trọng của dự thảo là chuyển mạnh từ phương thức quản lý mang tính hành chính sang quản lý dựa trên đánh giá và kiểm soát nguy cơ trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

*Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên điều hành Hội nghị xin ý kiến dự thảo Hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)*

Dự thảo cũng đề cập đến việc tăng cường phân cấp, cải cách phương thức kiểm tra và xây dựng hệ thống dữ liệu ATTP liên thông, phục vụ quản lý, giám sát và truy xuất nguồn gốc.

Đây là định hướng có ý nghĩa lớn đối với doanh nghiệp, bởi quản lý dựa trên nguy cơ cho phép nguồn lực kiểm soát được tập trung nhiều hơn vào những sản phẩm, công đoạn và nhóm cơ sở có nguy cơ cao.

2. Tăng cường quản lý thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng

Theo các nội dung đang được đề xuất trong dự thảo, trách nhiệm bảo đảm ATTP được xác định rõ hơn đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm.

Việc quản lý được định hướng thực hiện xuyên suốt từ:

Sản xuất ban đầu → trồng trọt, chăn nuôi → thu hái, đánh bắt → giết mổ → chế biến → kinh doanh → lưu thông → người tiêu dùng.

Cách tiếp cận này gắn trực tiếp với yêu cầu truy xuất nguồn gốc, đồng thời tăng khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro tại từng mắt xích của chuỗi.

3. Đề xuất bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm

Dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) đề xuất bổ sung một số hành vi nghiêm cấm liên quan đến nguyên liệu, phụ gia, hóa chất và quảng cáo thực phẩm.

Trong đó có các hành vi như sử dụng nguyên liệu không phù hợp hoặc không rõ nguồn gốc; sử dụng phụ gia, chất hỗ trợ chế biến ngoài danh mục hoặc vượt giới hạn; sử dụng hóa chất bị cấm; sử dụng nguyên liệu động vật chết do bệnh, dịch hoặc không rõ nguyên nhân.

Dự thảo cũng đề xuất kiểm soát chặt hơn việc sử dụng hình ảnh, danh nghĩa của cơ sở y tế và nhân viên y tế trong quảng cáo thực phẩm, cũng như các thông tin sai lệch về ATTP gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

TIN THẾ GIỚI

4. E. coli O145:H28: việt quất đông lạnh tiếp tục là điểm cảnh báo tại Hoa Kỳ

FDA và CDC tiếp tục điều tra một vụ bùng phát E. coli O145 liên quan đến việt quất hữu cơ đông lạnh.

Ngày 29/07, Publix công bố thu hồi toàn bộ các lô GreenWise Organic Frozen Whole Blueberries và Whole Mixed Berries. Sản phẩm đã được phân phối tới hệ thống cửa hàng tại 8 bang của Hoa Kỳ.

Theo dữ liệu FDA hiện có, vụ việc ghi nhận 12 ca bệnh, 4 ca nhập viện và chưa có tử vong, với các ca bệnh tại Florida và Georgia. Cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

VINAFOSA lưu ý đây là một ví dụ rõ ràng cho thấy nguy cơ có thể liên quan đến thực phẩm đông lạnh và chuỗi cung ứng quốc tế; truy xuất, thu hồi nhanh và kiểm soát nhiễm chéo giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

5. Cyclospora: cảnh báo tiếp tục liên quan đến xà lách iceberg

FDA vẫn đang điều tra ổ dịch Cyclospora liên quan đến xà lách iceberg có nguồn từ miền Trung Mexico và đã được Taylor Farms de Mexico thu hồi.

Theo cập nhật gần nhất của FDA, vụ việc đã liên quan đến 9 bang, với 1.947 người mắc bệnh và ít nhất 98 ca nhập viện, chưa ghi nhận tử vong.

FDA cho biết điều tra truy xuất tiếp tục hội tụ vào xà lách iceberg thái sợi từ nhà cung cấp nói trên. Cơ quan này cũng cảnh báo người tiêu dùng, nhà hàng và nhà bán lẻ không sử dụng sản phẩm nằm trong diện thu hồi.

6. Salmonella Javiana: số ca trong một cuộc điều tra mới tiếp tục tăng

FDA hiện cập nhật một cuộc điều tra Salmonella Javiana mà nguồn thực phẩm vẫn chưa được xác định.

Số ca được FDA ghi nhận đã tăng từ 106 lên 212 ca, và cơ quan này đã bắt đầu lấy mẫu để phục vụ điều tra.

Đây là một ví dụ đáng chú ý về vai trò của điều tra dịch tễ kết hợp với truy xuất và lấy mẫu thực phẩm trong việc xác định nguồn gây bệnh.

7. Listeria monocytogenes: tiếp tục điều tra nguồn thực phẩm

FDA cũng đang theo dõi một cuộc điều tra Listeria monocytogenes chưa xác định được sản phẩm liên quan.

Số ca được cập nhật từ 8 lên 9 ca, đồng thời FDA đã tiến hành lấy mẫu.

Listeria đặc biệt đáng lưu ý đối với các nhóm người có nguy cơ cao, do đó việc phát hiện sớm và xác định nguồn thực phẩm có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Các diễn biến trong nước và quốc tế hôm nay cùng chỉ về một hướng: An toàn thực phẩm phải được quản lý dựa trên nguy cơ và xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Một sản phẩm không an toàn không chỉ là vấn đề của một nhà máy hay một cửa hàng. Khi thực phẩm được phân phối qua nhiều địa phương, thậm chí nhiều quốc gia, một điểm mất kiểm soát có thể nhanh chóng trở thành vấn đề của cả chuỗi.

Đó là lý do đánh giá nguy cơ – truy xuất nguồn gốc – giám sát – lấy mẫu – thu hồi – truyền thông rủi ro cần được kết nối thành một hệ thống thống nhất.

Từ góc nhìn VINAFOSA, bài học quan trọng không chỉ nằm ở việc xử lý khi một ổ dịch đã xảy ra, mà là xây dựng năng lực phát hiện sớm và phòng ngừa trước khi rủi ro trở thành sự cố lớn.