Điển tin ATTP (29/09/2026): Công tác an toàn thực phẩm tiếp tục nổi bật ở ba hướng: tăng cường kiểm soát thị trường và nguồn gốc thực phẩm trong nước; chủ động phòng ngừa nguy cơ trong dịp Tết Trung thu; và nâng cao năng lực truy xuất, cảnh báo, ứng phó với các sự cố thực phẩm xuyên biên giới.
Tại Việt Nam, nhiều địa phương đang tập trung kiểm tra bánh Trung thu, nguyên liệu, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản. Trong khi đó, trên thế giới, các vụ điều tra ngộ độc và thu hồi thực phẩm tiếp tục cho thấy một thực tế: khi sự cố xảy ra, khả năng truy xuất nhanh đến từng sản phẩm, từng lô hàng và từng mắt xích của chuỗi cung ứng có ý nghĩa quyết định.
TIN TRONG NƯỚC
1. Điển tin ATTP (29/09/2026): Tăng cường kiểm tra ATTP dịp Tết Trung thu
Thời điểm cận Tết Trung thu, lực lượng Quản lý thị trường tại nhiều địa phương đang tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu và các nhóm thực phẩm có nhu cầu tiêu dùng cao.
Tại khu vực do Đội Quản lý thị trường số 12, tỉnh An Giang quản lý, lực lượng liên ngành tập trung kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu và sản phẩm; nhãn hàng hóa; ngày sản xuất, hạn sử dụng; điều kiện bảo quản và việc chấp hành các quy định ATTP.
Đội Quản lý thị trường số 11 cũng triển khai đợt kiểm tra từ ngày 21/9 đến 12/10/2026. Riêng giai đoạn 21–25/9, đoàn đã kiểm tra 35 cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, bánh kẹo, bách hóa, bếp ăn bán trú và căn tin trường học.
Tại Sơn La, Đội Quản lý thị trường số 1 cho biết đã phát hiện và xử lý 9 vụ vi phạm, nộp ngân sách 30 triệu đồng trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trước, trong và sau Tết Trung thu.
Điểm đáng chú ý: các hoạt động kiểm tra đang chuyển mạnh từ việc chỉ nhìn vào thành phẩm sang kiểm soát cả nguyên liệu – nguồn gốc – nhãn – bảo quản – quá trình lưu thông.
2. Điển tin ATTP (29/09/2026): Kiểm soát nguồn gốc thực phẩm tại bếp ăn, căng tin bệnh viện
Ngày 29/9, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội làm việc với Bệnh viện Bạch Mai nhằm tăng cường tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện các quy định về ATTP, kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa tại khu vực căng tin và bếp ăn bệnh viện.
Các nội dung được nhấn mạnh gồm nguồn gốc nguyên liệu, hóa đơn chứng từ, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản và các yêu cầu ATTP.
Đây là một mắt xích đặc biệt quan trọng bởi bếp ăn tập thể và suất ăn phục vụ số lượng lớn người cùng lúc có thể tạo ra quy mô ảnh hưởng lớn nếu xảy ra sự cố.
3. Điển tin ATTP (29/09/2026): Kiểm soát nguồn gốc thủy sản khai thác
TP.HCM vừa công bố danh sách các cảng cá được chỉ định để xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác. Đây là một bước trong việc tăng cường quản lý nguồn nguyên liệu và tính minh bạch của chuỗi cung ứng thủy sản.
Đối với thực phẩm có chuỗi cung ứng dài như thủy sản, việc xác định được khai thác ở đâu – cập cảng nào – qua cơ sở nào – được đưa vào sản xuất, chế biến ra sao là nền tảng để kiểm soát cả ATTP lẫn tính hợp pháp của sản phẩm.
4. Điển tin ATTP (29/09/2026): Truy xuất nguồn gốc bước vào giai đoạn quản lý bằng dữ liệu
Một diễn biến đáng chú ý là hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương đang được triển khai theo Thông tư 31/2026/TT-BCT.
Theo quy định mới, thương nhân phải quản lý dữ liệu định danh, thông tin sản phẩm và khả năng truy xuất; hệ thống nội bộ phải có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và ghi nhận lịch sử cập nhật. Từ 01/01/2027, các đối tượng thuộc phạm vi áp dụng phải thực hiện đầy đủ việc truy xuất nguồn gốc trước khi đưa sản phẩm, hàng hóa vào lưu thông.
Đáng chú ý, cổng truy xuất của Bộ Công Thương hiện hiển thị hơn 1,94 triệu sản phẩm, 519 doanh nghiệp đăng ký mới trong tháng và hơn 1,07 triệu sản phẩm đã kê khai theo chuỗi.
Điều này cho thấy truy xuất nguồn gốc đang dần chuyển từ một khái niệm mang tính hồ sơ sang hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.
TIN QUỐC TẾ
1. Điển tin ATTP (29/09/2026): Mỹ điều tra vụ bùng phát E. coli liên quan phô mai sữa tươi
FDA và CDC đang điều tra một vụ bùng phát E. coli O26:H11 liên quan đến phô mai làm từ sữa tươi chưa tiệt trùng của Sierra Nevada Graziers.
Tính đến cập nhật ngày 25/9, có 13 ca mắc bệnh, 8 người nhập viện và 3 trường hợp mắc hội chứng tán huyết – urê huyết (HUS) tại 9 bang của Mỹ; chưa ghi nhận tử vong. Sản phẩm đã được doanh nghiệp thu hồi và FDA khuyến cáo không sử dụng, bán hoặc phục vụ các sản phẩm thuộc diện thu hồi.
Vụ việc cho thấy giá trị của hệ thống truy xuất không chỉ nằm ở việc xác định sản phẩm đến từ đâu, mà còn ở khả năng nhanh chóng khoanh vùng sản phẩm có nguy cơ và ngăn chúng tiếp tục lưu thông.
2. Điển tin ATTP (29/09/2026): Romania điều tra nghi ngộ độc thực phẩm tại tiệc cưới
Cơ quan chức năng Romania đang điều tra một vụ nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra tại một sự kiện tư nhân ở Brukenthal Palace, Avrig.
Sự kiện có khoảng 80 khách; 30 người được hỗ trợ y tế và 20 người phải nhập viện. Các mẫu thực phẩm đã được lấy để xét nghiệm. Cơ quan chức năng nhấn mạnh rằng tại thời điểm hiện tại mới chỉ có nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, còn nguyên nhân và mối liên hệ giữa thực phẩm với các triệu chứng phải được xác định thông qua điều tra dịch tễ và phân tích phòng thí nghiệm.
Đây cũng là một nguyên tắc quan trọng trong truyền thông ATTP: không đồng nhất “nghi ngộ độc” với “đã xác định nguyên nhân” khi chưa có bằng chứng dịch tễ và xét nghiệm phù hợp.
3. Điển tin ATTP (29/09/2026): Các quốc gia diễn tập ứng phó sự cố ATTP xuyên biên giới
Ngày 24/9, WHO khu vực Tây Thái Bình Dương cho biết các quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực đã hoàn thành IHR Exercise Crystal, một cuộc diễn tập nhằm kiểm tra khả năng phối hợp và trao đổi thông tin khi xảy ra tình huống khẩn cấp y tế xuyên biên giới, trong đó có sự cố liên quan đến thực phẩm.
Trước đó, Samoa cũng tổ chức đánh giá hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia và khởi động kế hoạch ứng phó khẩn cấp ATTP với sự phối hợp của WHO, FAO và các cơ quan trong nước.
Thông điệp rất rõ: an toàn thực phẩm hiện không còn là vấn đề chỉ xử lý trong phạm vi một cơ sở, một địa phương hay thậm chí một quốc gia.
GÓC NHÌN CỦA VINAFOSA
Những thông tin ngày 29/9 cho thấy truy xuất nguồn gốc đang trở thành một thành phần thiết yếu của quản trị an toàn thực phẩm hiện đại.
Một hệ thống ATTP hiệu quả không thể chỉ dựa vào kiểm nghiệm thành phẩm hoặc những đợt kiểm tra theo thời điểm. Khi một nguy cơ xuất hiện, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần trả lời được càng nhanh càng tốt:
Sản phẩm này là gì?
Đến từ đâu?
Nguyên liệu từ đâu?
Ai sản xuất?
Sản xuất ở lô nào?
Đã đi qua những đâu?
Đang được bán ở đâu?
Và còn bao nhiêu sản phẩm đang lưu thông?
Đó chính là giá trị thực tế của truy xuất nguồn gốc.
Từ góc nhìn quản lý rủi ro, truy xuất nguồn gốc không phải là một chiếc tem QR. QR chỉ là phương tiện để truy cập thông tin. Giá trị cốt lõi nằm ở dữ liệu trung thực, đầy đủ, có cấu trúc, được cập nhật và có khả năng kiểm chứng.
Khi dữ liệu được kết nối với giám sát ATTP, kiểm nghiệm, cảnh báo và thu hồi sản phẩm, truy xuất nguồn gốc có thể trở thành một mắt xích của hệ thống:
TRUY XUẤT → PHÁT HIỆN → CẢNH BÁO → KHOANH VÙNG → THU HỒI → ĐIỀU TRA → PHÒNG NGỪA TÁI DIỄN.
Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm đang được đặt ra: tăng cường phân định đầu mối, trách nhiệm và hiệu quả kiểm soát ATTP. Tại phiên họp ngày 24/9, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu làm rõ đầu mối và trách nhiệm đến cùng trong kiểm soát ATTP.
VINAFOSA cho rằng, cùng với hoàn thiện pháp luật, điều quan trọng là xây dựng được một hệ sinh thái dữ liệu ATTP có khả năng kết nối giữa Nhà nước – doanh nghiệp – phòng kiểm nghiệm – hệ thống phân phối – người tiêu dùng.
Khi đó, dữ liệu không chỉ để “truy tìm sau sự cố”, mà còn có thể trở thành công cụ cảnh báo sớm và phòng ngừa từ trước sự cố.
KẾT LUẬN
Điển tin ATTP (29/09/2026): Điểm nổi bật của ATTP không nằm ở một vụ việc đơn lẻ, mà ở sự dịch chuyển rõ ràng trong phương thức quản lý:
Từ kiểm tra sang giám sát.
Từ thành phẩm sang toàn chuỗi.
Từ hồ sơ giấy sang dữ liệu.
Từ xử lý sự cố sang cảnh báo sớm.
Từ phạm vi địa phương sang phối hợp xuyên biên giới.
Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng phức tạp, một sản phẩm an toàn không chỉ cần “được kiểm nghiệm”, mà cần có khả năng chứng minh nguồn gốc và hành trình của nó.
Và khi xảy ra sự cố, câu hỏi quan trọng nhất không chỉ là:
“Thực phẩm có vấn đề gì?”
Mà còn là:
“Chúng ta có thể tìm ra nó đang ở đâu nhanh đến mức nào?”
TRI THỨC ATTP
Chuyên đề (Series): TRUY XUẤT NGUỒN GỐC VÀ CHỐNG GIAN LẬN THỰC PHẨM
[Kỳ 1]: TRUY XUẤT NGUỒN GỐC LÀ GÌ?
Bài viết liên quan: