ĐIỂM TIN ATTP (26/10/2026)

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Quản lý an toàn thực phẩm đang đứng trước yêu cầu chuyển từ kiểm tra đơn lẻ sang giám sát có trọng tâm, dựa trên bằng chứng khoa học và mức độ nguy cơ. Tại Việt Nam, thảo luận về dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tiếp tục đặt ra những vấn đề quan trọng về hậu kiểm, tần suất lấy mẫu và trách nhiệm của các cơ quan quản lý. Trên bình diện quốc tế, các cảnh báo thu hồi tại Hoa Kỳ liên quan đến nguy cơ lẫn mảnh thủy tinh trong đậu xanh và thành phần gây dị ứng mè không được khai báo trên nhãn bánh mì tiếp tục nhấn mạnh vai trò của kiểm soát chất lượng, ghi nhãn chính xác và bảo vệ người tiêu dùng.

TIN TRONG NƯỚC

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả hậu kiểm

Ngày 24/10/2026, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt vấn đề về cơ chế hậu kiểm và tần suất lấy mẫu kiểm tra, kiểm nghiệm đối với sản phẩm đã được doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn. Theo thông tin Báo Dân trí đăng tải, việc kiểm soát sau công bố cần được làm rõ để bảo đảm thực phẩm lưu thông trên thị trường đáp ứng yêu cầu an toàn.

Định hướng sửa đổi luật được thảo luận theo hướng tăng cường quản lý dựa trên nguy cơ, quản lý xuyên suốt chuỗi thực phẩm, ứng dụng chuyển đổi số và thống nhất đầu mối quản lý nhà nước. Thủ tướng cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp nhận, xử lý nhanh phản ánh và xem xét tạm dừng sản xuất trong những trường hợp cấp bách theo căn cứ pháp luật.

Một vấn đề đáng chú ý khác là sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong việc phát hiện, phản ánh và xử lý vi phạm. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan đầu mối và các bộ quản lý chuyên ngành cũng được đặt ra nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm.

Góc độ quản lý: Hậu kiểm chỉ thực sự hiệu quả khi đi cùng kế hoạch lấy mẫu có căn cứ, năng lực kiểm nghiệm, hệ thống truy xuất nguồn gốc và cơ chế xử lý đủ nhanh. Tần suất kiểm tra cần phản ánh mức độ nguy cơ, lịch sử tuân thủ, đặc điểm sản phẩm và tín hiệu từ thị trường, thay vì áp dụng đồng loạt cho mọi cơ sở.

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Hoàn thiện cơ chế đánh giá nguy cơ và trách nhiệm thực thi

Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tiếp tục được thảo luận tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Các định hướng được công bố trước đó nhấn mạnh việc quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, sử dụng bằng chứng khoa học và dữ liệu để chủ động nhận diện những mắt xích cần ưu tiên kiểm soát.

Theo thông tin trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ ngày 16/10/2026, cơ quan quản lý định hướng tăng cường năng lực đánh giá nguy cơ, kết nối dữ liệu và chủ động dự báo các mối nguy hóa học, vi sinh và chất gây dị ứng. Khi phát hiện mắt xích có nguy cơ cao, cơ quan chức năng có thể tập trung truy xuất nguồn gốc và triển khai biện pháp xử lý phù hợp.

Đối với quá trình hoàn thiện chính sách, yêu cầu quan trọng là biến định hướng quản lý dựa trên nguy cơ thành cơ chế thực thi cụ thể: xác định rõ ai chịu trách nhiệm, khi nào cần lấy mẫu, tiêu chí nào kích hoạt cảnh báo và điều kiện nào cho phép áp dụng biện pháp can thiệp.

TIN QUỐC TẾ

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Hoa Kỳ thu hồi đậu xanh hữu cơ do nguy cơ lẫn mảnh thủy tinh

Ngày 22/10/2026, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) công bố thông báo thu hồi đậu xanh hữu cơ nhãn hiệu Natural Grocers, đóng gói túi 2 pound, do nguy cơ có mảnh thủy tinh trong sản phẩm.

Theo thông báo, doanh nghiệp thực hiện thu hồi sau khi nhận được phản ánh của khách hàng về các mảnh thủy tinh sắc nhọn trong đậu. Tại thời điểm công bố, chưa có trường hợp bệnh hoặc chấn thương nào được báo cáo.

Sản phẩm liên quan được phân phối tới các cửa hàng Natural Grocers tại nhiều bang của Hoa Kỳ. Người tiêu dùng được khuyến cáo ngừng sử dụng sản phẩm thuộc diện thu hồi, loại bỏ hoặc trả lại nơi mua theo hướng dẫn của nhà bán lẻ.

Đây là mối nguy vật lý trong thực phẩm. Khác với nguy cơ vi sinh hoặc hóa học, mảnh thủy tinh có thể gây tổn thương răng, miệng, họng hoặc đường tiêu hóa. Việc không phát hiện được dị vật trong quá trình sản xuất, sàng lọc, đóng gói hoặc kiểm tra chất lượng có thể dẫn đến sản phẩm không an toàn lưu thông trên thị trường.

Bài học kiểm soát: Doanh nghiệp cần đánh giá nguy cơ dị vật từ nguyên liệu đến thành phẩm, duy trì kiểm tra thiết bị và bao bì, điều tra phản ánh của khách hàng và có khả năng truy xuất chính xác các lô hàng bị ảnh hưởng.

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Bánh mì hoagie bị thu hồi do không khai báo thành phần mè

Cũng trong ngày 22/10/2026, FDA đăng thông báo về việc WinCo Foods thu hồi bánh mì hoagie do nhãn sản phẩm không khai báo thành phần bột mè trong danh sách nguyên liệu và thông tin cảnh báo dị ứng.

Sản phẩm liên quan có khối lượng 16 ounce (454 g), mã UPC 2-70552-00649-2 và hạn sử dụng ghi trên bao bì trong khoảng từ ngày 10/9 đến ngày 3/11/2026. Sản phẩm được phân phối tại các cửa hàng WinCo Foods ở California, Idaho, Montana, Nevada, Oregon, Utah và Washington. Theo thông báo, chưa có trường hợp bệnh nào được báo cáo.

Đối với người dị ứng với mè (vừng), việc sử dụng thực phẩm không khai báo thành phần này có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Vì vậy, sai sót ghi nhãn không chỉ là vấn đề hành chính mà có thể trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Sự việc cho thấy cần kiểm soát đồng thời công thức sản phẩm, thay đổi nguyên liệu, tính chính xác của nhãn và quy trình phê duyệt bao bì. Khi có thay đổi về thành phần, doanh nghiệp phải bảo đảm thông tin công bố và cảnh báo dị ứng được cập nhật đầy đủ trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Điểm tin ATTP (26/10/2026): Từ phát hiện vi phạm đến phòng ngừa nguy cơ

Các diễn biến trong nước và quốc tế cho thấy quản lý an toàn thực phẩm không thể chỉ dựa vào kiểm tra tại một thời điểm. Cùng một hệ thống quản lý cần nhận diện được những mối nguy khác nhau: nguy cơ từ dị vật, nguy cơ dị ứng do ghi nhãn thiếu chính xác, nguy cơ vi sinh và các nguy cơ khác phát sinh trong chuỗi cung ứng.

Mỗi mối nguy đòi hỏi biện pháp kiểm soát riêng. Với dị vật, trọng tâm là kiểm soát nguyên liệu, thiết bị, bao bì và phát hiện dị vật. Với chất gây dị ứng, trọng tâm là quản lý công thức, ngăn ngừa nhiễm chéo và bảo đảm nhãn chính xác. Với nguy cơ vi sinh, doanh nghiệp cần kiểm soát điều kiện vệ sinh, nhiệt độ, thời gian và các công đoạn có khả năng làm vi sinh vật phát triển.

VINAFOSA cho rằng việc chuyển từ kiểm tra dàn trải sang quản lý dựa trên nguy cơ cần được triển khai thông qua ba trụ cột:

• Khoa học (Science): Sử dụng dữ liệu kiểm nghiệm, bằng chứng dịch tễ và phương pháp đánh giá nguy cơ để xác định đúng vấn đề cần ưu tiên.
• Hệ sinh thái phối hợp (Ecosystem): Làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà cung cấp, đơn vị phân phối và tổ chức bảo vệ người tiêu dùng.
• Công nghệ (Technology): Kết nối dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, giám sát thị trường và hỗ trợ cảnh báo sớm.

Quy trình quản lý cần vận hành liên tục:

Dữ liệu → Phân tích → Phát hiện tín hiệu cảnh báo → Đánh giá nguy cơ → Cảnh báo → Can thiệp xử lý → Thu hồi → Xác định nguyên nhân gốc rễ → Phòng ngừa tái diễn.

Khi một sản phẩm bị phát hiện có nguy cơ, mục tiêu không chỉ là thu hồi lô hàng đó mà còn phải xác định nguyên nhân, tìm những sản phẩm hoặc lô hàng liên quan và ngăn sự cố tương tự tái diễn.

Đối với doanh nghiệp, trách nhiệm cần được thể hiện bằng hệ thống kiểm soát thực tế, hồ sơ có thể kiểm chứng và năng lực xử lý sự cố. Đối với cơ quan quản lý, hậu kiểm cần có trọng tâm, dựa trên dữ liệu và được thực hiện nhất quán. Đối với người tiêu dùng, thông tin rõ ràng về thành phần, dị ứng và nguồn gốc là điều kiện quan trọng để lựa chọn thực phẩm an toàn.

Kinh doanh thực phẩm có trách nhiệm → An toàn thực phẩm → Niềm tin của người tiêu dùng → Phát triển bền vững.

Đây không chỉ là một thông điệp truyền thông mà cần trở thành chuỗi giá trị có thể kiểm chứng bằng hành động và kết quả.

KẾT LUẬN

Điểm tin ATTP ngày 26/10/2026 nhấn mạnh hai yêu cầu song hành: Việt Nam cần cụ thể hóa cơ chế hậu kiểm và quản lý dựa trên nguy cơ trong quá trình hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm; các cảnh báo quốc tế cho thấy những sai sót về kiểm soát dị vật và khai báo chất gây dị ứng vẫn có thể gây ra rủi ro trực tiếp cho người tiêu dùng.

Theo góc nhìn VINAFOSA, hiệu quả quản lý không nên chỉ được đánh giá bằng số cuộc kiểm tra hoặc số vi phạm được phát hiện, mà còn bằng khả năng nhận diện nguy cơ sớm, xử lý đúng đối tượng, truy xuất nhanh và ngăn ngừa sự cố tái diễn.

Quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả phải chuyển bằng chứng thành hành động, trách nhiệm thành thực thi và phòng ngừa thành kết quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

TRI THỨC ATTP 

Chuyên đề (Series): TỪ GMP, SSOP ĐẾN HACCP 

[Kỳ 1]: VÌ SAO KIỂM NGHIỆM THÔI CHƯA ĐỦ ĐỂ BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM?

[Kỳ 2]: GMP LÀ GÌ? XÂY DỰNG ĐIỀU KIỆN SẢN XUẤT THỰC PHẨM AN TOÀN