Điểm tin ATTP (23/10/2026) ghi nhận những diễn biến đáng chú ý trong quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam và quốc tế. Trong nước, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tiếp tục được thảo luận với định hướng đổi mới phương thức quản lý, tăng cường hậu kiểm, kiểm soát nguy cơ xuyên suốt chuỗi cung ứng và xây dựng hệ thống dữ liệu ATTP thống nhất. Đây là bước chuyển quan trọng, hướng tới mô hình quản trị dựa trên bằng chứng khoa học và mức độ nguy cơ.
Trên bình diện quốc tế, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cảnh báo không sử dụng cá trích nhỏ hun khói lạnh có nguy cơ nhiễm độc tố botulinum sau khi doanh nghiệp từ chối thu hồi sản phẩm. Cùng ngày, thông tin về thu hồi hạt bông cải xanh dùng để nảy mầm do nguy cơ nhiễm Salmonella tiếp tục cho thấy mối nguy có thể bắt đầu từ nguyên liệu đầu vào, trước khi thực phẩm được sản xuất hoặc đưa ra thị trường.
TIN TRONG NƯỚC
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm để chuyển mạnh sang hậu kiểm, quản lý dựa trên nguy cơ
Ngày 23/10/2026, Báo Điện tử Chính phủ thông tin về định hướng sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, trong đó nhấn mạnh đổi mới phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường. Theo nội dung được công bố, dự thảo hướng tới quản lý dựa trên mức độ nguy cơ, tăng cường hậu kiểm và ứng dụng Hệ thống thông tin dữ liệu ATTP quốc gia.
Một số nội dung đáng chú ý gồm:
-
Phân loại sản phẩm theo đặc tính và mức độ nguy cơ: Không áp dụng cùng một cơ chế quản lý cho tất cả các nhóm thực phẩm. Một số sản phẩm có tính chất đặc thù, liên quan đến sức khỏe cộng đồng hoặc nhóm người dễ bị tổn thương sẽ được xem xét theo cơ chế quản lý phù hợp.
-
Tăng cường hậu kiểm: Hoạt động kiểm tra, giám sát được thực hiện trong quá trình lưu thông trên thị trường, kết hợp với các biện pháp xử lý khi phát hiện vi phạm.
-
Xây dựng dữ liệu ATTP thống nhất: Kết nối thông tin về đánh giá nguy cơ, kết quả kiểm nghiệm, sự cố ATTP và lịch sử tuân thủ của các cơ sở.
-
Kiểm soát từ đầu chuỗi cung ứng: Tăng cường yêu cầu đối với nguyên liệu, hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thu hoạch, khai thác, giết mổ và các công đoạn tiếp theo.
-
Quy định cơ chế chuyển tiếp: Theo thông tin công bố, dự thảo đề cập thời hạn tối đa 36 tháng kể từ khi luật có hiệu lực để các cơ sở hoàn thiện hồ sơ sản phẩm theo yêu cầu cập nhật dữ liệu chuyên ngành.
Những định hướng này nhằm khắc phục sự phân tán trong quản lý, giảm chồng chéo và tăng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi thực phẩm. Tuy nhiên, đây vẫn là nội dung của dự thảo, chưa phải quy định đã có hiệu lực.
Góc độ doanh nghiệp: Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần chủ động chuẩn hóa hồ sơ sản phẩm, duy trì dữ liệu truy xuất nguồn gốc, lưu trữ kết quả kiểm nghiệm và xây dựng quy trình kiểm soát nguy cơ. Việc chuyển sang hậu kiểm không đồng nghĩa với giảm trách nhiệm của doanh nghiệp; ngược lại, trách nhiệm tự kiểm soát và khả năng chứng minh sự tuân thủ sẽ ngày càng quan trọng.
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Số hóa dữ liệu ATTP sẽ là nền tảng cho kiểm tra có trọng tâm
Một điểm đáng chú ý trong định hướng sửa đổi luật là xây dựng hệ thống dữ liệu ATTP thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Dữ liệu dự kiến bao gồm kết quả đánh giá nguy cơ, kiểm nghiệm, sự cố mất ATTP, hoạt động giám sát và lịch sử tuân thủ của cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Nếu được thiết kế và vận hành hiệu quả, hệ thống này có thể hỗ trợ cơ quan quản lý:
-
Xác định nhóm sản phẩm, địa bàn và cơ sở có nguy cơ cao.
-
Lựa chọn đối tượng hậu kiểm dựa trên dữ liệu thay vì chỉ dựa vào kế hoạch định kỳ.
-
Phát hiện dấu hiệu bất thường từ kết quả kiểm nghiệm và các sự cố đã ghi nhận.
-
Rút ngắn thời gian truy xuất nguồn gốc, khoanh vùng và thu hồi sản phẩm.
-
Theo dõi việc khắc phục sau vi phạm, hạn chế tình trạng tái diễn.
Ý nghĩa: Số hóa chỉ tạo ra giá trị khi dữ liệu chính xác, được cập nhật thường xuyên, có khả năng liên thông và được sử dụng trong quyết định quản lý. Một cơ sở dữ liệu chỉ phục vụ lưu trữ hồ sơ sẽ chưa đủ để hình thành hệ thống cảnh báo sớm.
TIN QUỐC TẾ
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Hoa Kỳ cảnh báo cá hun khói lạnh có nguy cơ gây ngộ độc botulinum
Ngày 23/10/2026, FDA cảnh báo người tiêu dùng, nhà bán lẻ, nhà hàng, nhà phân phối và các cơ sở dịch vụ ăn uống không sử dụng, bán hoặc phục vụ sản phẩm cá trích nhỏ hun khói lạnh (cold-smoked sprats) do D&M Smoked Fish Inc., hoạt động dưới tên Haifa Smoked Fish Inc., cung cấp.
Theo FDA, quá trình kiểm tra cơ sở sản xuất tại New York phát hiện doanh nghiệp không thực hiện các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm cần thiết để ngăn chặn sự phát triển của Clostridium botulinum và hình thành độc tố. FDA đã đề nghị doanh nghiệp tự nguyện thu hồi sản phẩm đang lưu thông, nhưng doanh nghiệp từ chối. Vì vậy, cơ quan này phải phát đi cảnh báo trực tiếp tới cộng đồng và các đơn vị kinh doanh.
Độc tố botulinum có thể gây bệnh ngộ độc botulinum nghiêm trọng, dẫn đến liệt cơ, suy hô hấp và tử vong. Đặc biệt, thực phẩm nhiễm độc tố có thể không thay đổi rõ rệt về màu sắc, mùi hoặc vị.
Vụ việc cũng cho thấy cơ chế thu hồi tự nguyện cần được hỗ trợ bởi quyền cảnh báo, giám sát và can thiệp hiệu quả của cơ quan quản lý khi doanh nghiệp không hợp tác.
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Hoa Kỳ thu hồi gần 4,3 tấn hạt bông cải xanh dùng để nảy mầm do nguy cơ Salmonella
Ngày 23/10/2026, Food Safety News đưa tin Wild West Seed Inc., doanh nghiệp có trụ sở tại Albany, bang Oregon, Hoa Kỳ, thu hồi khoảng 9.476 pound hạt bông cải xanh, tương đương khoảng 4,3 tấn, do nguy cơ nhiễm Salmonella.
Điểm đáng chú ý là hạt dùng để nảy mầm có thể trở thành nguyên liệu sản xuất rau mầm hoặc vi rau mầm ăn sống. Điều kiện nảy mầm thuận lợi cho sự phát triển của cây cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nếu hạt đã bị nhiễm từ trước.
Ý nghĩa: Kiểm soát an toàn thực phẩm cần được thực hiện từ nguồn hạt giống, chất lượng nước, điều kiện vệ sinh, quá trình nảy mầm đến bảo quản và phân phối thành phẩm. Kiểm nghiệm sản phẩm cuối cùng không thể thay thế việc kiểm soát nguyên liệu và quy trình sản xuất.
Với doanh nghiệp sản xuất rau mầm, việc đánh giá nhà cung cấp, truy xuất mã lô và có khả năng ngừng sử dụng nguyên liệu ngay khi phát hiện nguy cơ là những yêu cầu thiết yếu.
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Nhiều nhóm thực phẩm bị thu hồi vì các mối nguy khác nhau là cảnh bào quốc tế ngày hôm nay.
Bản tổng hợp cảnh báo và thu hồi thực phẩm ngày 23/10/2026 của eFoodAlert ghi nhận thêm các vụ việc tại Canada, Ireland, Vương quốc Anh và Australia.
|
Canada – Sản phẩm thịt nguội có nguy cơ nhiễm Listeria
Boucherie Viau Inc. thu hồi sản phẩm thịt nguội jambon – bacon dạng nguyên khối hoặc thái lát do nguy cơ nhiễm Listeria monocytogenes. Đây là mối nguy cần đặc biệt lưu ý đối với thực phẩm ăn liền không qua gia nhiệt trước khi tiêu thụ.
|
|
| Ireland – Cà phê xay có hàm lượng ochratoxin A cao
Sản phẩm Bialetti Perfetto Moka Caffè Macinato Caramello, gói 250 g, lô LC5 BD149T, hạn sử dụng tốt nhất đến ngày 29/05/2027, bị thu hồi do hàm lượng độc tố nấm mốc ochratoxin A cao. |
|
| Vương quốc Anh – Bánh pudding protein có nguy cơ lẫn mảnh kính
Arla Foods Ltd thu hồi một số sản phẩm Arla Protein Pudding do khả năng nhiễm dị vật là kính. Sự cố cho thấy nguy cơ vật lý có thể phát sinh trong quá trình sản xuất, đóng gói hoặc do sự cố thiết bị. |
|
| Australia – Sữa tiệt trùng bảo quản dài ngày có dấu hiệu hư hỏng
ALDI thu hồi sữa Farmdale Full Cream Long Life Milk, dung tích 1 lít, hạn sử dụng tốt nhất đến ngày 05/06/2027, do nguy cơ phát triển vi sinh vật gây hư hỏng. |
GÓC NHÌN VINAFOSA
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Hậu kiểm chỉ hiệu quả khi đi cùng năng lực quản trị nguy cơ
Định hướng sửa đổi Luật An toàn thực phẩm tại Việt Nam và các cảnh báo thu hồi quốc tế cùng chỉ ra một vấn đề cốt lõi: phát hiện vi phạm là cần thiết, nhưng phòng ngừa mối nguy từ đầu chuỗi mới là nền tảng của một hệ thống ATTP hiệu quả.
Với cá hun khói lạnh, mối nguy liên quan đến khả năng hình thành độc tố botulinum. Với hạt bông cải xanh, nguy cơ có thể bắt nguồn từ nguyên liệu giống. Với thịt nguội ăn liền, nguy cơ Listeria đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt vệ sinh và điều kiện sản xuất. Mỗi loại thực phẩm cần một cách tiếp cận kiểm soát riêng, dựa trên đặc tính sản phẩm và bằng chứng khoa học.
VINAFOSA cho rằng cần phân biệt rõ ba cấp độ:
-
Kiểm nghiệm: Phát hiện hoặc xác nhận mối nguy trong mẫu được kiểm tra.
-
Kiểm soát: Thiết lập và duy trì các biện pháp nhằm ngăn ngừa, loại bỏ hoặc giảm mối nguy đến mức chấp nhận được.
-
Quản trị nguy cơ: Tổ chức toàn bộ hệ thống ra quyết định, giám sát, cảnh báo, ứng phó và cải tiến để bảo đảm ATTP một cách bền vững.
Ba cấp độ này có quan hệ chặt chẽ nhưng không thể thay thế cho nhau. Một kết quả kiểm nghiệm đạt yêu cầu không tự động chứng minh toàn bộ quy trình sản xuất đã được kiểm soát tốt.
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Dữ liệu phải trở thành công cụ hành động, không chỉ là hồ sơ lưu trữ
Việc xây dựng Hệ thống thông tin dữ liệu ATTP quốc gia sẽ có ý nghĩa thực chất nếu dữ liệu được chuyển hóa thành quyết định quản lý và hành động phòng ngừa.
VINAFOSA đề xuất tiếp cận theo chu trình:
Data → Analysis → Signal → Risk Assessment → Alert → Intervention → Recall → Root Cause → Prevention.
Tương ứng là:
Dữ liệu → phân tích → phát hiện tín hiệu → đánh giá nguy cơ → cảnh báo → can thiệp → thu hồi → xác định nguyên nhân gốc rễ → phòng ngừa.
Chu trình này đòi hỏi kết nối dữ liệu kiểm nghiệm, hồ sơ sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, lịch sử tuân thủ và thông tin sự cố. Khi phát hiện một lô nguyên liệu không an toàn, hệ thống cần giúp xác định nhanh những sản phẩm liên quan, phạm vi phân phối và biện pháp xử lý cần thiết.
Đây cũng là cơ sở để chuyển từ kiểm tra dàn trải sang giám sát có trọng tâm, tập trung nguồn lực vào các sản phẩm, cơ sở và công đoạn có nguy cơ cao.
Điểm tin ATTP (23/10/2026): Trách nhiệm doanh nghiệp phải được chứng minh bằng hệ thống kiểm soát thực tế
Vụ cảnh báo tại Hoa Kỳ cho thấy một thách thức đặc biệt: khi doanh nghiệp từ chối thu hồi sản phẩm theo đề nghị của cơ quan quản lý, việc bảo vệ người tiêu dùng đòi hỏi cơ chế cảnh báo và can thiệp đủ hiệu lực.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, VINAFOSA khuyến nghị:
-
Xây dựng chương trình kiểm soát ATTP dựa trên các mối nguy đặc thù của sản phẩm.
-
Thẩm định và giám sát nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì và dịch vụ liên quan.
-
Duy trì khả năng truy xuất theo lô, xác định nhanh phạm vi ảnh hưởng khi có sự cố.
-
Thiết lập quy trình thu hồi, thông báo và phối hợp với cơ quan quản lý.
-
Điều tra nguyên nhân gốc rễ, thực hiện hành động khắc phục và phòng ngừa tái diễn.
Doanh nghiệp cần coi khả năng chứng minh việc kiểm soát nguy cơ là một phần của năng lực cạnh tranh. Tuân thủ không chỉ để vượt qua một cuộc kiểm tra, mà để bảo vệ người tiêu dùng, uy tín thương hiệu và tính liên tục của hoạt động kinh doanh.
KẾT LUẬN
Điểm tin ATTP (23/10/2026) cho thấy hai xu hướng có mối liên hệ chặt chẽ: Việt Nam đang định hướng đổi mới phương thức quản lý theo mức độ nguy cơ và tăng cường hậu kiểm; trong khi các cảnh báo quốc tế tiếp tục chứng minh rằng mối nguy có thể xuất hiện từ nguyên liệu, công nghệ chế biến, điều kiện bảo quản hoặc những điểm yếu trong thực thi trách nhiệm doanh nghiệp.
Đối với Việt Nam, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm cần đi cùng với xây dựng cơ sở dữ liệu có khả năng liên thông, cơ chế phân tích nguy cơ, hệ thống cảnh báo sớm và năng lực truy xuất, thu hồi hiệu quả. Đây là những điều kiện quan trọng để chuyển định hướng chính sách thành kết quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo VINAFOSA, đích đến của quản lý ATTP không phải là kiểm tra được nhiều hơn, mà là ngăn ngừa được nhiều nguy cơ hơn. Muốn vậy, cần kết hợp pháp luật rõ ràng, khoa học đáng tin cậy, dữ liệu có chất lượng, công nghệ phù hợp và trách nhiệm thực chất của từng chủ thể trong chuỗi thực phẩm.
Doanh nghiệp thực phẩm có trách nhiệm → An toàn thực phẩm → Niềm tin người tiêu dùng → Phát triển bền vững.
Đó là nền tảng để xây dựng hệ thống thực phẩm an toàn, minh bạch và có khả năng ứng phó trước những nguy cơ ngày càng phức tạp.
VINAFOSA – Vì sức khỏe cộng đồng, vì một nền thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững.
TRI THỨC ATTP
Trong các số ĐIỂM TIN ATTP, VINAFOSA luôn dành một phần nội dung cho chuyên mục TRI THỨC ATTP, nhằm cung cấp kiến thức khoa học, giúp độc giả hiểu đúng các vấn đề về an toàn thực phẩm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Thời gian qua, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về các mối nguy trong thực phẩm thông qua ba chuyên đề (series):
- Giải mã vi sinh vật trong thực phẩm.
- Giải mã dư lượng hóa chất trong thực phẩm.
- Giải mã mối nguy trong thực phẩm.
Các chuyên đề này đã góp phần giúp chúng ta HIỂU MỐI NGUY: nhận diện những tác nhân có thể gây mất an toàn thực phẩm, hiểu bản chất của chúng và bước đầu nhận thức được những rủi ro có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Nhưng hiểu mối nguy là chưa đủ. Câu hỏi quan trọng tiếp theo là: Chúng ta phải làm gì để phòng ngừa, kiểm soát và giảm thiểu những mối nguy đó ngay từ đầu?
Bắt đầu từ hôm nay, VINAFOSA trân trọng giới thiệu chuyên đề mới: TỪ GMP, SSOP ĐẾN HACCP – hành trình tìm hiểu những nguyên tắc, phương pháp và hệ thống giúp kiểm soát mối nguy trong quá trình sản xuất, chế biến và cung ứng thực phẩm.
Nếu các chuyên đề trước giúp chúng ta hiểu điều gì có thể gây mất an toàn thực phẩm, thì chuyên đề mới sẽ tập trung vào cách thức chủ động phòng ngừa, kiểm soát quá trình và quản lý rủi ro dựa trên cơ sở khoa học.
VINAFOSA không kỳ vọng chuyên mục TRI THỨC ATTP chỉ dừng lại ở việc phổ biến kiến thức. Mục tiêu của chúng tôi là giúp kiến thức khoa học trở thành cơ sở cho những quyết định đúng đắn và thiết thực hơn đối với từng nhóm độc giả:
- Người tiêu dùng: Hiểu đúng bản chất của các nguy cơ, biết cách tiếp nhận thông tin khoa học và không hoang mang trước những thông tin phát hiện hóa chất hoặc vi sinh vật trong thực phẩm.
- Nông dân và doanh nghiệp: Nhận diện những khâu cần kiểm soát, từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng, qua đó nâng cao năng lực phòng ngừa và bảo đảm an toàn thực phẩm.
- Nhà khoa học và cơ quan quản lý: Tăng cường sự thống nhất trong cách tiếp cận dựa trên bằng chứng khoa học, đánh giá nguy cơ và quản lý rủi ro, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm.
Chúng tôi tin rằng, khi kiến thức khoa học được kết nối với thực tiễn sản xuất, hoạt động quản lý và lựa chọn của người tiêu dùng, an toàn thực phẩm sẽ không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn trở thành nền tảng của chất lượng, niềm tin và phát triển bền vững.
Đó cũng chính là sứ mệnh mà VINAFOSA kiên trì theo đuổi, với phương châm:
KHOA HỌC – KẾT NỐI – PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Chuyên đề (Series): TỪ GMP, SSOP ĐẾN HACCP
![Điểm tin ATTP (23/10/2026): TỪ GMP, SSOP ĐẾN HACCP. [Kỳ 1]: VÌ SAO KIỂM NGHIỆM THÔI CHƯA ĐỦ ĐỂ BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM?](https://vinafosa.org.vn/wp-content/uploads/2026/10/Bia-Ky-1_.png)
[Kỳ 1]: VÌ SAO KIỂM NGHIỆM THÔI CHƯA ĐỦ ĐỂ BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM?
![Điểm tin ATTP (23/10/2026): TỪ GMP, SSOP ĐẾN HACCP. [Kỳ 1]: VÌ SAO KIỂM NGHIỆM THÔI CHƯA ĐỦ ĐỂ BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM?](https://vinafosa.org.vn/wp-content/uploads/2026/07/HuuDuc-Logo-2-e1784084733876.png)


Bài viết liên quan: