GIẢI MÃ DƯ LƯỢNG HÓA CHẤT TRONG THỰC PHẨM

[Kỳ 6]: TỪ KẾT QUẢ KIỂM NGHIỆM ĐẾN QUẢN LÝ RỦI RO THEO TFS.

TFS – Total Food Safety: Kiểm nghiệm có thể phát hiện dư lượng hóa chất, xác định hàm lượng và cung cấp bằng chứng về tình trạng của mẫu thực phẩm. Nhưng sau kết quả đó, câu hỏi quan trọng hơn là: Cần làm gì để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, ngăn ngừa sự cố tái diễn và kiểm soát nguy cơ trên toàn chuỗi thực phẩm? Một kết quả đạt yêu cầu không thay thế được hệ thống phòng ngừa; một kết quả không phù hợp cũng không nên chỉ dẫn đến việc xử lý một lô hàng mà bỏ qua nguyên nhân gốc. Quản lý an toàn thực phẩm cần kết nối khoa học, dữ liệu, trách nhiệm doanh nghiệp và năng lực giám sát của cơ quan quản lý. Trong cách tiếp cận TFS – Total Food Safety, kết quả kiểm nghiệm không phải điểm kết thúc, mà là đầu vào cho một chu trình quản lý liên tục: nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, lựa chọn biện pháp kiểm soát, theo dõi hiệu quả và cải tiến hệ thống.

TFS: Từ kiểm nghiệm sản phẩm đến quản lý an toàn thực phẩm toàn diện

Trong thực tế, kiểm nghiệm là một công cụ quan trọng nhưng có giới hạn. Một mẫu được phân tích chỉ phản ánh đối tượng lấy mẫu trong những điều kiện nhất định; kết quả đạt yêu cầu không thể tự động chứng minh toàn bộ chuỗi sản xuất an toàn trước mọi mối nguy.

Nếu doanh nghiệp chỉ lấy mẫu khi có yêu cầu kiểm tra, chỉ xử lý khi phát hiện vi phạm và không tìm nguyên nhân phát sinh, hệ thống quản lý sẽ chủ yếu phản ứng sau sự cố. Cách ti.ếp cận này có thể bỏ sót các nguy cơ đang hình thành từ nguyên liệu, môi trường, công nghệ hoặc những thay đổi trong quá trình sản xuất.

TFS – Total Food Safety, được sử dụng trong bài viết này như một cách tiếp cận quản lý an toàn thực phẩm toàn diện, nhấn mạnh sự kết nối giữa phòng ngừa, kiểm soát, kiểm nghiệm, truy xuất và cải tiến trên toàn chuỗi thực phẩm. TFS ở đây không được hiểu là tên của một tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế duy nhất, mà là định hướng tích hợp các công cụ quản lý dựa trên khoa học và nguy cơ.

Theo cách tiếp cận này, kiểm nghiệm cần được đặt trong một hệ thống rộng hơn, bao gồm:

• Phòng ngừa từ nguồn: kiểm soát nguyên liệu, môi trường, nhà cung cấp và điều kiện sản xuất.
• Đánh giá nguy cơ: xác định mối nguy nào cần ưu tiên dựa trên dữ liệu và mức độ phơi nhiễm có thể xảy ra.
• Kiểm soát trong quá trình: áp dụng biện pháp phòng ngừa, quy trình sản xuất phù hợp và các điểm kiểm soát cần thiết.
• Giám sát và kiểm nghiệm: tạo dữ liệu đáng tin cậy để xác minh tình trạng an toàn và hiệu quả kiểm soát.
• Truy xuất và phản ứng: xác định phạm vi sản phẩm bị ảnh hưởng, thực hiện hành động thích hợp và ngăn ngừa tái diễn.
• Cải tiến liên tục: sử dụng dữ liệu thực tế để điều chỉnh kế hoạch kiểm soát và nâng cao hiệu quả quản lý.

Tinh thần cốt lõi của TFS là chuyển từ tư duy “kiểm tra để tìm sản phẩm không đạt” sang “quản lý để ngăn ngừa nguy cơ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

TFS: Từ kết quả kiểm nghiệm chúng ta cần trả lời những câu hỏi nào?

Khi nhận được kết quả kiểm nghiệm dư lượng hóa chất, không nên chỉ nhìn vào một con số rồi đưa ra kết luận ngay. Kết quả cần được xem xét theo trình tự, từ tính hợp lệ của dữ liệu đến ý nghĩa pháp lý và nguy cơ sức khỏe.

Kết quả có đáng tin cậy và đại diện cho đối tượng cần đánh giá không?

Trước hết, cần xem xét mẫu được lấy theo phương án nào, có đại diện cho lô hàng hoặc đối tượng cần kiểm tra hay không, điều kiện bảo quản và vận chuyển có phù hợp không, phương pháp phân tích có đáp ứng mục tiêu kiểm tra không.

Một kết quả phân tích có độ chính xác tốt vẫn có thể không đủ để kết luận về cả lô hàng nếu mẫu lấy không đại diện. Tương tự, kết quả gần giới hạn áp dụng cần được xem xét cùng các thông tin liên quan đến độ không đảm bảo đo và quy tắc quyết định.

Đây là bước kế thừa trực tiếp từ Kỳ 5: chất lượng quyết định quản lý phụ thuộc vào chất lượng bằng chứng đầu vào.

Kết quả có phù hợp với quy định hiện hành không?

Cần xác định đúng chất hoặc hoạt chất, nhóm thực phẩm, giới hạn áp dụng, đơn vị đo và cơ sở biểu thị hàm lượng. Đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, phải đối chiếu với giới hạn dư lượng tối đa (MRL) tương ứng; đối với kim loại nặng và các chất ô nhiễm khác, phải sử dụng giới hạn dành cho chất và nhóm thực phẩm phù hợp.

Cũng cần phân biệt ba tình huống: không phát hiện chất theo khả năng của phương pháp; phát hiện nhưng chưa định lượng được theo yêu cầu; và kết quả định lượng cần được đối chiếu với tiêu chí pháp lý. Các tình huống này không thể được xử lý như nhau.

Nếu có dấu hiệu không phù hợp, cần xác minh dữ liệu và thực hiện quy trình xử lý theo quy định áp dụng, thay vì tự ý diễn giải kết quả theo cảm tính.

Nguy cơ đối với sức khỏe ở mức nào?

Sự phù hợp với giới hạn pháp lý và đánh giá nguy cơ sức khỏe là hai nội dung có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất.

Đánh giá nguy cơ cần xem xét độc tính của chất, hàm lượng, lượng thực phẩm tiêu thụ, tần suất và thời gian phơi nhiễm, cũng như nhóm dân cư có thể chịu ảnh hưởng. Với một số chất, phơi nhiễm cấp tính cần được xem xét khác với phơi nhiễm kéo dài.

Một kết quả vượt giới hạn có thể dẫn đến yêu cầu xử lý pháp lý và kiểm soát sản phẩm, nhưng không tự động chứng minh rằng mọi người đã tiêu thụ sản phẩm đều bị ngộ độc. Ngược lại, kết quả đạt giới hạn đối với một chỉ tiêu không chứng minh sản phẩm không có bất kỳ mối nguy nào khác.

Nguyên nhân phát sinh nằm ở đâu?

Đây là câu hỏi giúp chuyển từ phát hiện sang phòng ngừa.

Dư lượng hóa chất có thể liên quan đến nguyên liệu đầu vào, sử dụng hóa chất không đúng hướng dẫn, thời gian cách ly không phù hợp, ô nhiễm môi trường, điều kiện chế biến hoặc bảo quản, vật liệu tiếp xúc thực phẩm hay những thiếu sót trong hệ thống quản lý.

Nếu chỉ loại bỏ một lô hàng mà không xác định nguyên nhân, nguy cơ có thể tiếp tục xuất hiện ở lô tiếp theo. Vì vậy, kết quả kiểm nghiệm cần được kết nối với hồ sơ sản xuất, thông tin nhà cung cấp, dữ liệu truy xuất và lịch sử kiểm soát.

TFS: Quản lý rủi ro theo chu trình khép kín

Một hệ thống quản lý dựa trên nguy cơ cần có chu trình rõ ràng để kết quả kiểm nghiệm dẫn đến hành động, hành động được theo dõi và dữ liệu mới tiếp tục cải thiện quyết định.

Nhận diện và đánh giá mối nguy

Bước đầu tiên là xác định các mối nguy hóa học có thể xuất hiện trong sản phẩm và chuỗi cung ứng. Không phải tất cả các chất đều có mức độ ưu tiên như nhau.

Việc đánh giá cần dựa trên dữ liệu về đặc tính nguy hại, khả năng xuất hiện, mức phơi nhiễm, mức độ không tuân thủ trước đây và khả năng ảnh hưởng đến các nhóm dân cư nhạy cảm.

Chẳng hạn, đối với một nhóm nông sản, dữ liệu có thể cho thấy cần ưu tiên giám sát một số dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Với nhóm thực phẩm khác, trọng tâm có thể là độc tố nấm mốc, kim loại nặng hoặc chất ô nhiễm phát sinh trong chế biến.

Ưu tiên dựa trên nguy cơ không có nghĩa là bỏ qua những mối nguy khác, mà là phân bổ nguồn lực hợp lý hơn để kiểm soát các nguy cơ đáng quan tâm.

Lựa chọn biện pháp kiểm soát

Sau khi xác định mối nguy và nguyên nhân, cần lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp với từng công đoạn.

Ở khâu nguyên liệu, biện pháp có thể bao gồm đánh giá nhà cung cấp, yêu cầu hồ sơ nguồn gốc và kiểm soát điều kiện đầu vào. Trong sản xuất, cần thực hiện đúng quy trình, quản lý hóa chất, duy trì điều kiện vệ sinh và kiểm soát các công đoạn có khả năng phát sinh mối nguy. Ở khâu bảo quản và phân phối, cần duy trì điều kiện phù hợp, tránh nhiễm bẩn và bảo đảm khả năng truy xuất.

Với những mối nguy cần áp dụng hệ thống HACCP, doanh nghiệp phải xác định mối nguy đáng kể, thiết lập biện pháp kiểm soát và thực hiện giám sát, xác minh theo yêu cầu. Không phải mọi phép kiểm nghiệm đều là một điểm kiểm soát tới hạn; việc xác định điểm kiểm soát cần dựa trên phân tích mối nguy và nguyên tắc HACCP.

Kiểm nghiệm thành phẩm có vai trò xác minh và cung cấp bằng chứng, nhưng không thể thay thế việc kiểm soát quy trình sản xuất.

Theo dõi và xác minh hiệu quả

Sau khi áp dụng biện pháp kiểm soát, cần xác định liệu biện pháp đó có thực sự làm giảm nguy cơ hay không.

Doanh nghiệp có thể theo dõi xu hướng kết quả kiểm nghiệm, tỷ lệ lô không phù hợp, mức độ tuân thủ của nhà cung cấp, sai lệch trong quy trình và hiệu quả của hành động khắc phục.

Nếu số lần phát hiện bất thường tiếp tục tăng, cần xem xét lại nguyên nhân, kế hoạch lấy mẫu và hiệu lực của biện pháp kiểm soát. Nếu dữ liệu cho thấy nguy cơ đã giảm ổn định, doanh nghiệp vẫn cần duy trì giám sát phù hợp để phát hiện những thay đổi mới.

Kiểm soát chỉ thực sự có hiệu quả khi có bằng chứng cho thấy nguy cơ được giảm thiểu, chứ không chỉ vì quy trình đã được ban hành hoặc một lô hàng đã có kết quả đạt yêu cầu.

Bảng: Chu trình quản lý rủi ro an toàn thực phẩm theo TFS

TFS: Chu trình vận hành:

Khi có kết quả không phù hợp hoặc dấu hiệu nguy cơ đáng kể, tốc độ và độ chính xác của phản ứng phụ thuộc nhiều vào hệ thống truy xuất.

Doanh nghiệp cần xác định sản phẩm, lô hàng, thời gian sản xuất, nguồn nguyên liệu, nhà cung cấp và các điểm phân phối liên quan. Phạm vi xử lý cần dựa trên bằng chứng, mức độ nguy cơ và quy định áp dụng, không nên tùy tiện mở rộng hoặc thu hẹp.

Tùy tình huống, các hành động có thể bao gồm:

• Tạm giữ lô hàng để xác minh khi có căn cứ phù hợp.
• Kiểm tra hồ sơ và đánh giá tính hợp lệ của kết quả.
• Thực hiện lấy mẫu hoặc kiểm nghiệm bổ sung theo quy trình thích hợp khi cần.
• Ngăn chặn việc tiếp tục đưa sản phẩm không phù hợp ra thị trường theo yêu cầu pháp lý.
• Thu hồi hoặc thực hiện biện pháp xử lý khác khi có căn cứ và thuộc trường hợp phải áp dụng.
• Điều tra nguyên nhân gốc và triển khai hành động khắc phục, phòng ngừa tái diễn.
• Thông tin đến các bên liên quan và cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Mọi hành động cần có hồ sơ, người chịu trách nhiệm và tiêu chí xác minh hoàn thành. Việc khắc phục không chỉ nhằm đóng một vụ việc mà phải giảm khả năng sự cố lặp lại.

Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu về sản phẩm không phù hợp cần được sử dụng để nhận diện xu hướng, xác định nguồn nguy cơ và điều chỉnh chương trình giám sát. Đây là cách biến những vụ việc riêng lẻ thành thông tin có giá trị cho quản lý toàn hệ thống.

TFS: Giám sát dựa trên nguy cơ thay vì chỉ kiểm tra theo thủ tục

Nguồn lực kiểm tra và kiểm nghiệm luôn có giới hạn. Vì vậy, một chương trình giám sát hiệu quả cần xác định rõ đối tượng ưu tiên, chỉ tiêu cần kiểm tra, tần suất và cách sử dụng kết quả.

Các yếu tố có thể được xem xét gồm đặc tính nguy hại của chất, mức độ phơi nhiễm, lịch sử không tuân thủ, quy mô và tính phức tạp của chuỗi cung ứng, thay đổi về nguồn nguyên liệu, kết quả giám sát trước đó và khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở có lịch sử tuân thủ tốt và hệ thống kiểm soát được xác minh hiệu quả có thể được xem xét trong phương án giám sát phù hợp với pháp luật. Ngược lại, sản phẩm hoặc cơ sở có dấu hiệu nguy cơ cao cần được ưu tiên nguồn lực kiểm tra, xác minh và theo dõi.

Tuy nhiên, phân loại nguy cơ phải dựa trên tiêu chí minh bạch, dữ liệu có thể kiểm chứng và quy định áp dụng. Không nên coi lịch sử tốt là sự bảo đảm tuyệt đối, cũng không nên coi một kết quả đơn lẻ là căn cứ duy nhất để kết luận toàn bộ hoạt động của một cơ sở.

Một chương trình lấy mẫu ngẫu nhiên được thiết kế khoa học có thể bổ sung cho việc lấy mẫu có mục tiêu. Lấy mẫu có mục tiêu giúp điều tra những nguy cơ đã nhận diện; lấy mẫu ngẫu nhiên phù hợp giúp phát hiện vấn đề chưa được dự báo và cung cấp thông tin về tình hình chung trong phạm vi khảo sát.

TFS – Total Food Safety: Sự kết hợp giữa giám sát thường xuyên, kiểm tra theo nguy cơ và điều tra khi có dấu hiệu bất thường giúp hệ thống chủ động hơn, thay vì chỉ phản ứng khi có phản ánh hoặc sự cố.

TFS và SET: Kết nối khoa học, hệ sinh thái và công nghệ

Để vận hành một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm toàn diện, cần có sự kết nối giữa dữ liệu khoa học, các chủ thể trong chuỗi và công cụ công nghệ. Trong định hướng này, SET có thể được hiểu là Science – Ecosystem – Technology, tức Khoa học – Hệ sinh thái – Công nghệ.

Science – Khoa học làm nền tảng cho quyết định

Khoa học cung cấp phương pháp nhận diện mối nguy, đánh giá độc tính, ước tính phơi nhiễm, phân tích kết quả và xác định biện pháp kiểm soát phù hợp.

Các quyết định không nên dựa trên một con số riêng lẻ, tin đồn hoặc cảm tính. Cần kết hợp kết quả kiểm nghiệm với dữ liệu sản xuất, thông tin dịch tễ khi có liên quan, mức tiêu thụ thực phẩm và bằng chứng khoa học phù hợp.

Khoa học cũng giúp phân biệt điều đã được chứng minh, điều còn chưa chắc chắn và những dữ liệu cần tiếp tục thu thập.

Ecosystem – Hệ sinh thái trách nhiệm

An toàn thực phẩm không phải nhiệm vụ riêng của phòng thử nghiệm hoặc cơ quan quản lý. Nhà sản xuất, người cung cấp nguyên liệu, cơ sở chế biến, đơn vị phân phối, phòng thử nghiệm, cơ quan quản lý, giới khoa học và người tiêu dùng đều có vai trò riêng.

Một hệ sinh thái hoạt động hiệu quả cần có trách nhiệm rõ ràng, cơ chế chia sẻ thông tin phù hợp, khả năng truy xuất và sự phối hợp khi xuất hiện nguy cơ.

Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm đối với sản phẩm và hệ thống kiểm soát của mình. Cơ quan quản lý thực hiện chức năng giám sát và thực thi pháp luật. Các tổ chức khoa học góp phần cung cấp bằng chứng, đào tạo và truyền thông kiến thức chính xác.

Technology – Công nghệ hỗ trợ giám sát và cảnh báo sớm

Công nghệ số có thể hỗ trợ kết nối hồ sơ kiểm nghiệm, thông tin lô hàng, dữ liệu nhà cung cấp, lịch sử không phù hợp và kết quả giám sát.

Trên nền tảng dữ liệu có cấu trúc, hệ thống có thể hỗ trợ phát hiện xu hướng bất thường, nhận diện nhóm sản phẩm cần ưu tiên, truy xuất phạm vi ảnh hưởng và đưa ra cảnh báo để con người xác minh, xử lý.

Tuy nhiên, công nghệ không tự bảo đảm tính đúng đắn của dữ liệu hoặc quyết định. Dữ liệu đầu vào phải đáng tin cậy, phương pháp phân tích phải phù hợp, quyền truy cập cần được quản lý và tiêu chí cảnh báo phải được đánh giá thường xuyên.

TFS – Total Food Safety: Khi khoa học cung cấp bằng chứng, hệ sinh thái xác lập trách nhiệm và công nghệ kết nối dữ liệu, quản lý an toàn thực phẩm có điều kiện chuyển từ phản ứng sau sự cố sang phát hiện sớm và phòng ngừa chủ động.

TFS: Từ giám sát đến cảnh báo sớm và cải tiến liên tục

Một hệ thống cảnh báo sớm có giá trị khi có khả năng phát hiện tín hiệu bất thường trước khi vấn đề trở thành sự cố lớn. Tín hiệu có thể đến từ kết quả kiểm nghiệm, phản ánh của thị trường, dữ liệu truy xuất, thông tin về nguồn nguyên liệu hoặc thay đổi trong quá trình sản xuất.

TFS – Total Food Safety: Khi xuất hiện tín hiệu, hệ thống cần có quy trình xác minh: dữ liệu có chính xác không, tín hiệu có lặp lại không, sản phẩm hoặc khu vực nào có thể bị ảnh hưởng và cần hành động ở mức nào.

Không phải mọi tín hiệu bất thường đều chứng minh có nguy cơ nghiêm trọng. Nhưng nếu bỏ qua những tín hiệu có ý nghĩa, hệ thống có thể mất cơ hội ngăn chặn vấn đề từ sớm.

Vì vậy, cảnh báo cần được phân loại theo mức độ ưu tiên, có người chịu trách nhiệm xử lý, thời hạn phản hồi và cơ chế ghi nhận kết quả. Sau khi xử lý, cần đánh giá xem cảnh báo có chính xác không và biện pháp đã áp dụng có hiệu quả không.

Dữ liệu từ quá trình này tiếp tục được sử dụng để cập nhật kế hoạch lấy mẫu, danh sách mối nguy ưu tiên, tiêu chí đánh giá nhà cung cấp và quy trình quản lý.

Đây là chu trình cải tiến liên tục: dữ liệu → đánh giá → quyết định → hành động → xác minh → cải tiến.

TFS: Từ một kết quả kiểm nghiệm đến năng lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Qua sáu kỳ của series “Giải mã dư lượng hóa chất trong thực phẩm”, có thể thấy rằng an toàn thực phẩm không thể được hiểu đơn giản bằng câu hỏi có hay không có hóa chất.

Kỳ 1 làm rõ ý nghĩa của việc phát hiện chất hóa học. Kỳ 2 phân tích giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Kỳ 3 đề cập nguồn phát sinh và kiểm soát kim loại nặng. Kỳ 4 mở rộng sang các chất ô nhiễm hóa học từ môi trường đến bàn ăn. Kỳ 5 giải thích lấy mẫu, kết quả phân tích và giới hạn diễn giải. Kỳ 6 kết nối những nội dung đó thành một cách tiếp cận quản lý rủi ro toàn diện.

Thông điệp xuyên suốt là phải kết hợp dữ liệu kiểm nghiệm với đánh giá nguy cơ, trách nhiệm của các bên và hành động kiểm soát phù hợp.

TFS – Total Food Safety: Đối với quản lý nhà nước, cần thúc đẩy giám sát dựa trên nguy cơ, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng khả năng truy xuất, cảnh báo sớm. Đối với doanh nghiệp, cần xây dựng hệ thống phòng ngừa từ nguyên liệu đến thành phẩm, chủ động phân tích nguyên nhân và xác minh hiệu quả khắc phục. Đối với các tổ chức khoa học, cần phổ biến kiến thức chính xác, hỗ trợ đánh giá bằng chứng và kết nối các bên trong chuỗi thực phẩm.

VINAFOSA có thể góp phần thúc đẩy cách tiếp cận này bằng hoạt động khoa học, tư vấn, đào tạo và truyền thông dựa trên bằng chứng; qua đó hỗ trợ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng hiểu đúng nguy cơ, sử dụng đúng dữ liệu và thực hiện đúng trách nhiệm.

TFS – Total Food Safety: An toàn thực phẩm bền vững không đến từ việc kiểm nghiệm nhiều hơn một cách đơn thuần, mà từ việc sử dụng kết quả kiểm nghiệm tốt hơn để phòng ngừa, kiểm soát và cải tiến toàn bộ hệ thống.

Kết luận

Kết quả kiểm nghiệm là một nguồn bằng chứng quan trọng, nhưng chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được đặt trong hệ thống quản lý rủi ro. Từ việc xác minh mẫu và kết quả, đối chiếu yêu cầu pháp lý, đánh giá nguy cơ sức khỏe đến truy xuất nguồn gốc và khắc phục nguyên nhân, mỗi bước đều góp phần bảo vệ người tiêu dùng.

TFS – Total Food Safety, theo định hướng được trình bày trong bài viết, nhấn mạnh việc tích hợp phòng ngừa, kiểm soát, kiểm nghiệm, truy xuất, cảnh báo sớm và cải tiến liên tục. Kết hợp với SET – Khoa học, Hệ sinh thái và Công nghệ, cách tiếp cận này giúp kết nối bằng chứng khoa học với trách nhiệm của các bên và năng lực hành động.

Từ kiểm nghiệm đến quản lý rủi ro là hành trình chuyển dữ liệu thành quyết định, chuyển quyết định thành hành động và chuyển hành động thành năng lực phòng ngừa. Đích đến cuối cùng không chỉ là những lô thực phẩm đạt yêu cầu, mà là một hệ thống thực phẩm an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn.

Tài liệu tham khảo

1. Codex Alimentarius Commission. Principles and Guidelines for National Food Control Systems (CXG 82-2013).
2. Codex Alimentarius Commission. Working Principles for Risk Analysis for Food Safety for Application by Governments (CXG 62-2007).
3. Codex Alimentarius Commission. General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969, bản sửa đổi hiện hành).
4. FAO/WHO. Các hướng dẫn và tài liệu về đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm, giám sát và quản lý nguy cơ.
5. ISO 22000:2018. Food safety management systems – Requirements for any organization in the food chain. 
6. ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories.

TRI THỨC ATTP 

Chuyên đề (Series): GIẢI MÃ DƯ LƯỢNG HÓA CHẤT TRONG THỰC PHẨM

[Kỳ 1]: DƯ LƯỢNG HÓA CHẤT LÀ GÌ? PHÁT HIỆN MỘT CHẤT CÓ ĐỒNG NGHĨA THỰC PHẨM KHÔNG AN TOÀN ?  

[Kỳ 2]: THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT – GIỚI HẠN DƯ LƯỢNG TỐI ĐA ĐƯỢC HIỂU THẾ NÀO?

[Kỳ 3]: KIM LOẠI NẶNG TRONG THỰC PHẨM – NGUỒN PHÁT SINH VÀ CÁCH KIỂM SOÁT

[Kỳ 4]: CHẤT Ô NHIỄM HÓA HỌC – TỪ MÔI TRƯỜNG ĐẾN BÀN ĂN

[Kỳ 5]: KIỂM NGHIỆM DƯ LƯỢNG – LẤY MẪU, KẾT QUẢ VÀ GIỚI HẠN DIỄN GIẢI