TIN TRONG NƯỚC
01. TĂNG CƯỜNG BẢO ĐẢM AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC
Ngày 14/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục.
Đây là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt bởi bếp ăn trường học thường phục vụ số lượng lớn người ăn trong cùng một khoảng thời gian, khiến một sai sót trong nguyên liệu, chế biến hoặc phân phối có thể tạo ra hậu quả trên quy mô rộng.
Góc nhìn VINAFOSA:
ATTP trường học không chỉ là câu chuyện của nhà trường.
Đó là một chuỗi trách nhiệm liên kết giữa cơ quan quản lý – nhà cung cấp – đơn vị chế biến – đơn vị vận chuyển – nhà trường – người trực tiếp chế biến và người tiêu dùng.
Đặc biệt, cần chuyển từ tư duy “xử lý khi có sự cố” sang “nhận diện và kiểm soát rủi ro trước khi sự cố xảy ra.”
TIN QUỐC TẾ
02. WHO: AN TOÀN THỰC PHẨM LÀ NỀN TẢNG CỦA SỨC KHỎE VÀ THƯƠNG MẠI
WHO tiếp tục nhấn mạnh rằng an toàn thực phẩm phải được tiếp cận trên toàn bộ hệ thống thực phẩm, từ sản xuất, chế biến, phân phối đến tiêu dùng.
Thực phẩm không an toàn không chỉ gây bệnh mà còn tạo ra thiệt hại kinh tế, lãng phí thực phẩm, tổn thất thương mại và ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường. WHO cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia, giám sát dịch tễ và khả năng phát hiện – ứng phó nhanh với các sự cố ATTP.
Đặc biệt, các chuỗi cung ứng ngày càng toàn cầu hóa làm tăng khả năng một mối nguy xuất hiện ở một quốc gia nhưng nhanh chóng ảnh hưởng đến thị trường ở quốc gia khác.
03. CODEX CAC49: TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ TIẾP TỤC ĐƯỢC CẬP NHẬT
Phiên họp lần thứ 49 của Ủy ban Codex Alimentarius (CAC49) diễn ra tại Geneva từ ngày 6–10/7/2026, với sự tham gia của các thành viên Codex và các tổ chức quan sát viên.
Phiên họp đã thông qua một số tiêu chuẩn và sửa đổi các văn bản hiện hành; đồng thời tiếp tục thảo luận về chương trình công việc mới và việc thực hiện các định hướng chiến lược của Codex.
Codex cũng đã công bố Strategic Plan 2026–2031, đặt trọng tâm vào việc củng cố các tiêu chuẩn dựa trên cơ sở khoa học, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo thuận lợi cho thương mại thực phẩm công bằng.
Góc nhìn VINAFOSA:
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, cập nhật Codex không chỉ phục vụ xuất khẩu.
Codex là một nguồn tham chiếu quan trọng để doanh nghiệp chủ động theo dõi xu hướng tiêu chuẩn quốc tế và chuẩn bị trước những thay đổi của thị trường.
04. LISTERIA: MỐI NGUY KHÔNG THỂ CHỈ KIỂM SOÁT BẰNG KIỂM TRA THÀNH PHẨM
Listeria monocytogenes tiếp tục là một trong những mối nguy được FDA và FSIS theo dõi thường xuyên trong chuỗi thực phẩm.
Đặc điểm đáng lưu ý của Listeria là vi khuẩn có thể tồn tại trong môi trường sản xuất và đặc biệt đáng quan tâm đối với các sản phẩm Ready-to-Eat, thực phẩm bảo quản lạnh và những sản phẩm có thời hạn sử dụng tương đối dài.
Điều này đặt trọng tâm vào environmental monitoring – giám sát môi trường sản xuất, thay vì chỉ chờ đến khi kiểm nghiệm thành phẩm mới phát hiện vấn đề.
Góc nhìn VINAFOSA:
Một hệ thống ATTP trưởng thành phải tìm kiếm mối nguy ngay tại nơi nó có khả năng xuất hiện, thay vì chỉ tìm kiếm mối nguy ở sản phẩm cuối cùng.
05. SALMONELLA TRONG TRỨNG: TRUY XUẤT NGUỒN GỐC VÀ KIỂM SOÁT NGUYÊN LIỆU
FDA tiếp tục theo dõi cuộc điều tra Salmonella liên quan đến trứng tại Hoa Kỳ.
Các loại trứng bị thu hồi gồm trứng vỏ trắng và trứng nâu nuôi không lồng của Midwest Poultry Services, được bán ở nhiều quy cách và dưới nhiều thương hiệu. Các sản phẩm có ngày sell by/best by từ 20/7 đến 17/8/2026.
Vụ việc nhấn mạnh một điểm quan trọng trong quản lý ATTP:
Một sản phẩm có thể xuất hiện dưới nhiều thương hiệu, nhiều quy cách và nhiều điểm bán nhưng cùng liên quan đến một nguồn nguyên liệu hoặc nhà cung cấp.
Góc nhìn VINAFOSA:
Doanh nghiệp cần bảo đảm hệ thống truy xuất có thể trả lời nhanh ba câu hỏi:
Nguyên liệu từ đâu → đã đi đâu → đã được sử dụng trong những sản phẩm nào?
06. CYCLOSPORA VÀ RAU XÀ LÁCH ICEBERG: CẢNH BÁO VỀ RỦI RO TRONG CHUỖI RAU ĂN LIỀN
FDA tiếp tục cập nhật cuộc điều tra đa bang về Cyclospora liên quan đến iceberg lettuce có nguồn gốc từ Mexico.
Các sản phẩm bị thu hồi đã có thời hạn best-by đến đầu tháng 8 và theo FDA hiện không còn được kỳ vọng lưu thông trên thị trường. Taco Bell cũng cho biết đã ngừng sử dụng lettuce từ Taylor Farms de Mexico từ ngày 17/7.
Vụ việc đặc biệt đáng chú ý vì đây là nhóm thực phẩm ăn sống hoặc gần như không qua công đoạn tiêu diệt mối nguy bằng nhiệt.
Góc nhìn VINAFOSA:
Rau ăn liền và thực phẩm RTE (Ready-to-Eat) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với:
- kiểm soát vùng nguyên liệu;
- nước tưới và nước sử dụng trong sơ chế;
- vệ sinh thiết bị;
- kiểm soát môi trường;
- vệ sinh cá nhân;
- kiểm soát nhiễm chéo;
- truy xuất nguồn gốc.
Đây cũng là một ví dụ điển hình cho nguyên tắc: “Không có công đoạn gia nhiệt cuối cùng thì hệ thống kiểm soát trước đó phải mạnh hơn.”
07. SALMONELLA LIÊN QUAN JALAPEÑO: 431 CA TẠI 32 BANG HOA KỲ
Chuỗi cung ứng nguyên liệu tiếp tục là điểm cần đặc biệt lưu ý
Theo cập nhật ngày 19/8 của CDC và FDA, vụ bùng phát Salmonella Javiana liên quan đến ớt jalapeño có nguồn gốc từ Sinaloa, Mexico, đã ghi nhận 431 người mắc bệnh tại 32 bang, trong đó 57 người phải nhập viện; chưa ghi nhận trường hợp tử vong.
Dữ liệu điều tra dịch tễ cho thấy jalapeño được phân phối bởi Coast Citrus Distributors có khả năng là nguồn nhiễm. Trong số 224 người được phỏng vấn, 203 người, tương đương 91%, cho biết đã ăn tại nhà hàng phong cách Mexico trước khi mắc bệnh.
Điểm đáng chú ý đối với doanh nghiệp là nguy cơ không dừng ở nguyên liệu tươi. Nhiều sản phẩm được chế biến từ jalapeño bị thu hồi tiếp theo, cho thấy một nguyên liệu không an toàn có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền trong chuỗi cung ứng.
Góc nhìn VINAFOSA:
Kiểm soát nhà cung cấp nguyên liệu không chỉ là kiểm tra hồ sơ. Doanh nghiệp cần có khả năng truy xuất nguồn gốc, đánh giá rủi ro theo lô hàng và nhanh chóng khoanh vùng các sản phẩm đã sử dụng nguyên liệu có vấn đề.
5 ĐIỀU DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý
-
Đừng chỉ đánh giá nhà cung cấp bằng hồ sơ
Hồ sơ phù hợp là điều kiện cần. Doanh nghiệp cần đánh giá cả lịch sử an toàn, năng lực kiểm soát, khả năng truy xuất và tính ổn định của nhà cung cấp.
-
Một nguyên liệu có thể trở thành nhiều rủi ro
Khi một nguyên liệu được sử dụng trong nhiều SKU, một sự cố có thể kéo theo nhiều sản phẩm và nhiều thị trường.
-
Truy xuất phải đủ nhanh để hành động
Một hệ thống truy xuất tốt không chỉ để chứng minh doanh nghiệp đã làm đúng.
Nó phải giúp doanh nghiệp khoanh vùng – cách ly – thu hồi – điều tra nguyên nhân trong thời gian ngắn nhất.
-
Nhiễm chéo cần được quản lý theo dòng di chuyển
Không chỉ kiểm soát “khu vực sạch” và “khu vực bẩn”, doanh nghiệp cần nhìn vào dòng nguyên liệu, con người, thiết bị, dụng cụ, nước, chất thải và sản phẩm.
-
Cập nhật tiêu chuẩn quốc tế là một phần của quản trị rủi ro
Codex, WHO, FAO, FDA, EFSA, CDC… không chỉ là nguồn thông tin dành cho bộ phận pháp chế.
Đó còn là nguồn dữ liệu cảnh báo sớm giúp doanh nghiệp nhận diện xu hướng rủi ro trước khi chúng trở thành vấn đề của chính mình.
GÓC NHÌN VINAFOSA
An toàn thực phẩm không bắt đầu ở phòng kiểm nghiệm và cũng không kết thúc ở sản phẩm cuối cùng.
An toàn thực phẩm được tạo ra bằng khả năng nhận diện, kiểm soát và truy xuất rủi ro trên toàn bộ chuỗi thực phẩm.
VINAFOSA tiếp tục đồng hành cùng cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng trong việc cập nhật tri thức, phổ biến kiến thức và thúc đẩy văn hóa an toàn thực phẩm dựa trên bằng chứng khoa học.
TRI THỨC ATTP
Chuyên đề: CROSS-CONTAMINATION – NHIỄM CHÉO TRONG CHUỖI THỰC PHẨM
[Kỳ 1]: Nhiễm chéo là gì? Vì sao một thực phẩm an toàn có thể trở thành thực phẩm nguy cơ?
[Kỳ 2]: Những con đường của nhiễm chéo – người, nguyên liệu, thiết bị, nước, không khí và môi trường.
[Kỳ 3]: Nhiễm chéo vi sinh, dị nguyên, hóa chất và vật lý – những điểm khác nhau cần hiểu đúng.
[Kỳ 4]: Kiểm soát nhiễm chéo – từ bố trí nhà xưởng, vệ sinh, quy trình đến TFS.
Bài viết liên quan: