Cập nhật những vấn đề đáng chú ý về an toàn thực phẩm trong nước và quốc tế
Trong bối cảnh năm học mới bắt đầu, Tết Trung thu đang đến gần và hoạt động kinh doanh thực phẩm ngày càng mở rộng trên môi trường số, công tác an toàn thực phẩm tiếp tục đặt trọng tâm vào kiểm soát từ nguồn, truy xuất, hậu kiểm và quản lý dựa trên rủi ro. Những diễn biến trong nước và quốc tế ngày 10/9 cho thấy yêu cầu này ngày càng rõ nét.
TIN TRONG NƯỚC
Hà Nội tăng yêu cầu kiểm soát bữa ăn bán trú từ nhà cung cấp đến học sinh
Ngày 10/9, các yêu cầu đối với bữa ăn bán trú tại Hà Nội tiếp tục được nhấn mạnh trong bối cảnh năm học 2026–2027 vừa bắt đầu.
Theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo công tác ATTP thành phố, bữa ăn bán trú phải bảo đảm đồng thời an toàn thực phẩm, dinh dưỡng, công khai và truy xuất nguồn gốc. Các trường có thể tổ chức nấu ăn tại chỗ hoặc sử dụng suất ăn sẵn, nhưng nhà cung cấp phải đáp ứng các điều kiện pháp lý, cơ sở vật chất, nhân lực và năng lực cung ứng.
Nhà trường phải giám sát các khâu từ tiếp nhận, bảo quản, chế biến đến chia suất; thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Chính quyền cấp xã, phường có trách nhiệm đánh giá, kiểm tra và công khai kết quả lựa chọn nhà cung cấp; phụ huynh cũng được tham gia giám sát.
Đáng chú ý, một số trường tại Hà Nội đã phải xử lý những bất cập trong những ngày đầu tổ chức bán trú. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Quý Đức, sau tình trạng giao suất ăn chậm, thiếu suất và một số vấn đề trong phục vụ, nhà trường đã thống nhất thay nhà cung cấp từ ngày 10/9.
Góc nhìn ATTP: Bữa ăn học đường không chỉ là câu chuyện về khẩu phần hay giá thành. Đây là một chuỗi kiểm soát ATTP gồm lựa chọn nhà cung cấp, nguyên liệu, vận chuyển, tiếp nhận, bảo quản, chế biến, chia suất và giám sát sau cung cấp.
Hà Nội siết quản lý an toàn nông sản trồng trọt
Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 348/KH-UBND ngày 8/9 về tăng cường kiểm tra, giám sát ATTP đối với sản phẩm trồng trọt trên địa bàn.
Thành phố xác định ATTP nông sản là một nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời hướng tới việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của những thị trường xuất khẩu có tiêu chuẩn cao, trong đó có EU.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không chỉ dừng ở kiểm tra sản phẩm cuối cùng mà hướng tới kiểm soát quá trình và chuỗi cung ứng, từ đó nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường.
TP.HCM tăng quản lý theo rủi ro, truy xuất bằng dữ liệu và kiểm soát kinh doanh online
Ngày 9/9, Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP TP.HCM ban hành Kế hoạch số 494/KH-BCĐLNATTP về hoạt động năm 2026.
Kế hoạch chú trọng quản lý theo rủi ro, tăng sử dụng dữ liệu, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR và kiểm soát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với thực tế thị trường khi phương thức sản xuất, phân phối và tiêu dùng đang thay đổi nhanh.
Song song đó, định hướng xây dựng hệ thống thông tin ATTP thống nhất cũng được đặt ra. Dữ liệu ATTP dự kiến được liên thông với dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, sản xuất ban đầu và các dữ liệu liên quan; công nghệ nhận diện điện tử sẽ được sử dụng để hỗ trợ truy xuất quá trình sản xuất và lưu thông thực phẩm.
Đây là một điểm đáng chú ý đối với quản lý ATTP hiện đại: dữ liệu và truy xuất không chỉ để “tìm lại” nguồn gốc khi có sự cố, mà còn có thể trở thành công cụ phòng ngừa và phân loại rủi ro.
Đồng Nai tăng cường hậu kiểm ATTP dịp Tết Trung thu
Từ ngày 7/9 đến 30/9, thành phố Đồng Nai triển khai đợt kiểm tra, hậu kiểm ATTP tại 95 xã, phường nhằm chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm trong dịp Tết Trung thu.
Các nhóm được chú trọng gồm bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, thực phẩm truyền thống tại làng nghề và cơ sở nhỏ lẻ, cùng với dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Tại Gia Lai, lực lượng quản lý thị trường cũng tăng cường kiểm tra hàng hóa phục vụ Trung thu, đặc biệt chú ý điều kiện bảo quản thực phẩm trong mùa mưa.
Những hoạt động này cho thấy hậu kiểm theo thời điểm và nhóm nguy cơ cao tiếp tục là một công cụ quan trọng trong mùa cao điểm tiêu dùng.
Cảnh báo vụ nghi ngộ độc sau khi sử dụng nước pha từ nguyên liệu thực vật
Một thông tin đáng chú ý được đăng tải tối 9/9 cho biết tại Tuyên Quang có 2 người tử vong sau khi cùng sử dụng một loại nước được pha từ nguyên liệu thực vật. Các bệnh nhân được đưa vào viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, ngừng hô hấp và vụ việc đang được xem xét theo hướng nghi ngờ liên quan đến ngộ độc thực phẩm.
Đây là vụ việc cần tiếp tục chờ kết quả điều tra và xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Không nên kết luận nguyên nhân gây ngộ độc khi chưa có bằng chứng chuyên môn đầy đủ.
TIN QUỐC TẾ
Mỹ: Điều tra ổ dịch Salmonella liên quan giá đỗ bông cải xanh
FDA và CDC đang điều tra một ổ dịch Salmonella Bovismorbificans tại Mỹ liên quan đến giá đỗ bông cải xanh của Evergreen Fresh Sprouts, LLC.
Theo cập nhật ngày 9/9 của FDA, đã ghi nhận 22 ca bệnh tại 4 bang, trong đó có 2 trường hợp nhập viện và chưa ghi nhận tử vong. Điều tra dịch tễ cho thấy cả 19 người được phỏng vấn đều cho biết đã ăn giá đỗ; 17 người ăn cụ thể giá đỗ bông cải xanh.
Mẫu giá đỗ dương tính với Salmonella có cùng chủng với chủng gây bệnh trong ổ dịch. Các sản phẩm có hạn sử dụng 7/9, 9/9, 11/9, 14/9 và 16/9/2026 đã được thu hồi. FDA khuyến cáo người tiêu dùng, nhà hàng và cơ sở bán lẻ không sử dụng, phục vụ hoặc bán các sản phẩm thuộc diện thu hồi.
Vụ việc tiếp tục cho thấy một điểm quan trọng trong kiểm soát thực phẩm tươi sống: một sản phẩm có thời gian sử dụng ngắn vẫn có thể trở thành mắt xích của sự cố ATTP nếu mối nguy không được kiểm soát từ khâu sản xuất đến phân phối.
Ấn Độ xem xét cảnh báo nghiêm ngặt hơn trên nhãn thực phẩm
Tại Ấn Độ, Chính phủ cho biết sẵn sàng xem xét quy định cảnh báo màu đỏ trên bao bì nghiêm ngặt hơn đối với thực phẩm có hàm lượng cao đường bổ sung, muối hoặc chất béo bão hòa.
Trước đó, FSSAI đề xuất áp dụng theo hai giai đoạn đối với sản phẩm vượt ngưỡng ít nhất hai trong ba nhóm chất nói trên. Tại phiên tranh luận ngày 10/9, Tòa án Tối cao đặt vấn đề về cách tiếp cận này và phía Chính phủ cho biết có thể triển khai các giai đoạn theo hướng chặt chẽ hơn.
Điểm đáng chú ý ở đây không chỉ là một quy định cụ thể về nhãn mà còn là cuộc tranh luận rộng hơn về minh bạch thông tin dinh dưỡng và quyền được biết của người tiêu dùng.
GÓC NHÌN VINAFOSA
Từ kiểm tra sang quản lý dựa trên rủi ro: dữ liệu phải phục vụ phòng ngừa
Nhìn từ các diễn biến trong ngày, có thể thấy ATTP đang chuyển dần từ tư duy “kiểm tra để phát hiện vi phạm” sang yêu cầu rộng hơn là “quản lý để phòng ngừa rủi ro”.
Từ bữa ăn học đường, nông sản, thực phẩm phục vụ Tết Trung thu đến kinh doanh thực phẩm trực tuyến, một hệ thống quản lý hiệu quả cần trả lời được ít nhất bốn câu hỏi:
Mối nguy ở đâu?
Nguy cơ xảy ra ở mức nào?
Khâu nào cần ưu tiên kiểm soát?
Dữ liệu nào giúp phát hiện sớm và hành động trước khi sự cố xảy ra?
Đây cũng là tinh thần phù hợp với định hướng mà VINAFOSA đã tham gia góp ý trong quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): quản lý cần dựa trên mức độ rủi ro, tập trung nguồn lực vào các sản phẩm, công đoạn và đối tượng có nguy cơ cao, đồng thời giảm các yêu cầu không cần thiết đối với những cơ sở có mức độ tuân thủ tốt.
Trong bối cảnh đó, truy xuất nguồn gốc, dữ liệu liên thông, kiểm soát quá trình và hậu kiểm thực chất không nên được xem là những công cụ tách rời. Chúng cần được kết nối thành một hệ thống quản lý ATTP có khả năng nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro xuyên suốt chuỗi thực phẩm.
KẾT LUẬN
Những diễn biến ngày 10/9 cho thấy ATTP đang đứng trước yêu cầu chuyển từ “kiểm tra để phát hiện” sang “quản lý để phòng ngừa”. Rủi ro có thể xuất hiện ở bất kỳ mắt xích nào, từ sản xuất, cung ứng, chế biến đến kinh doanh trên môi trường số.
Vì vậy, quản lý theo rủi ro, truy xuất nguồn gốc, dữ liệu liên thông và hậu kiểm không nên là những công cụ riêng lẻ, mà cần được kết nối thành một hệ thống có khả năng nhận diện sớm, đánh giá và kiểm soát rủi ro.
Với doanh nghiệp, đó là chuyển từ “tuân thủ để không bị xử phạt” sang chủ động kiểm soát rủi ro. Với cơ quan quản lý, đó là tập trung nguồn lực vào những sản phẩm, công đoạn và đối tượng có nguy cơ cao.
ATTP bền vững không bắt đầu từ cuộc kiểm tra cuối cùng, mà bắt đầu từ nhận diện đúng rủi ro và kiểm soát xuyên suốt chuỗi thực phẩm.
Đó cũng là tinh thần VINAFOSA theo đuổi:
Trách nhiệm doanh nghiệp → An toàn thực phẩm → Niềm tin người tiêu dùng → Phát triển bền vững.
TRI THỨC ATTP
Chuyên đề: GIẢI MÃ BỘT NGỌT – MSG TRONG AN TOÀN THỰC PHẨM
[Kỳ 1]: Bột ngọt là gì? Vì sao nhiều người “sợ” MSG?
[Kỳ 2]: MSG có thực sự gây hại? – Phân biệt bằng chứng khoa học và những phản ứng được cho là “nhạy cảm với bột ngọt”
[Kỳ 3]: MSG và muối – Bột ngọt có giúp giảm natri trong khẩu phần?
[Kỳ 4]: Đọc nhãn thực phẩm có MSG – Người tiêu dùng cần biết gì?
Bài viết liên quan: