ĐIỂM TIN ATTP (30/09/2026)

Điểm tin ATTP (30/09/2026): Bức tranh an toàn thực phẩm nổi bật với một chuyển động đáng chú ý: quản lý ATTP đang ngày càng gắn với dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và giám sát theo mức độ rủi ro.

Tại Việt Nam, việc Chính phủ ban hành Nghị định 372/2026/NĐ-CP về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tạo thêm một nền tảng pháp lý quan trọng cho quản lý chuỗi cung ứng trên môi trường số. Cùng thời điểm, Hà Nội tiếp tục ghi nhận kết quả giám sát đối với thực phẩm nông, lâm, thủy sản và tăng cường kiểm soát bữa ăn học đường.

Trên thế giới, các sự cố liên quan đến E. coli, thu hồi thực phẩm và ứng phó sự cố xuyên biên giới tiếp tục cho thấy: một hệ thống ATTP hiện đại không chỉ cần phát hiện mối nguy, mà còn phải truy được sản phẩm, khoanh vùng rủi ro và phản ứng đủ nhanh.

TIN TRONG NƯỚC

1. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Nghị định mới quy định hàng hóa rủi ro cao sẽ phải truy xuất nguồn gốc

Ngày 29/09/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 372/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.

Nghị định xây dựng Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa cùng Cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm, hàng hóa, đồng thời quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia chuỗi cung ứng.

Điểm đáng chú ý đối với ATTP là cách tiếp cận theo mức độ rủi ro:

• Sản phẩm, hàng hóa rủi ro cao: truy xuất nguồn gốc được thực hiện bắt buộc.
• Sản phẩm, hàng hóa rủi ro trung bình và thấp: khuyến khích thực hiện tự nguyện.
• Hàng hóa xuất khẩu: nguyên tắc chung là tự nguyện, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành hoặc yêu cầu của thị trường nhập khẩu có quy định khác.

Hoạt động truy xuất được thực hiện trên môi trường số thông qua mã định danh sản phẩm, hàng hóa (UID). Mã này có khả năng liên kết đến từng đơn vị sản phẩm hoặc lô, mẻ tùy theo yêu cầu quản lý và mức độ rủi ro.

Nghị định có hiệu lực từ 01/01/2027.

Đây là thông tin đặc biệt đáng chú ý đối với lĩnh vực thực phẩm, bởi truy xuất nguồn gốc đang được đặt trong một kiến trúc dữ liệu quốc gia, thay vì chỉ là một hoạt động riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

2. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Hà Nội phát hiện 9 mẫu nông, lâm, thủy sản không bảo đảm ATTP

Theo thông tin được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng ngày 29/09, Hà Nội đã có kết quả phân tích 247 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản từ đầu năm đến nay; trong đó phát hiện 9 mẫu không đạt yêu cầu.

Đáng chú ý, có 8 mẫu thủy sản nuôi tồn dư Malachite Green và 1 mẫu sản phẩm chế biến từ thịt tồn dư Acid Sorbic.

Trong tuần qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã lấy thêm 136 mẫu để giám sát chất lượng, ATTP. Lũy kế từ đầu năm, tổng số mẫu đã lấy là 704 mẫu.

Việc phát hiện các mẫu không đạt cho thấy giá trị của giám sát chủ động trên thị trường: không chờ xảy ra vụ việc mới kiểm tra, mà lấy mẫu theo chương trình để phát hiện mối nguy trước khi chúng có thể gây ảnh hưởng rộng hơn.

3. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Bữa ăn học đường tiếp tục là điểm kiểm soát trọng yếu

Ngày 29/09, UBND xã Gia Lâm, Hà Nội tổ chức kiểm tra công tác bảo đảm ATTP tại các trường học trên địa bàn. Đây là một phần trong xu hướng tăng cường kiểm soát bữa ăn bán trú khi năm học mới bắt đầu.

Hà Nội đồng thời yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý bữa ăn bán trú, trong đó phụ huynh có thể sử dụng HanoiCheck để tra cứu thực đơn, định lượng và thông tin truy xuất nguồn gốc thực phẩm hằng ngày, đồng thời phản ánh, kiến nghị qua hệ thống.

Điểm đáng chú ý ở đây là người tiêu dùng – cụ thể là phụ huynh – được đưa vào chuỗi giám sát, thay vì chỉ đóng vai trò người tiếp nhận thông tin.

4. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Ngày cuối của cao điểm kiểm soát ATTP Tết Trung thu

Ngày 30/09 cũng là thời điểm kết thúc kế hoạch bảo đảm ATTP Tết Trung thu năm 2026 của Hà Nội. Kế hoạch được triển khai từ tháng 8 trên 126 xã, phường, tập trung vào bánh Trung thu, nguyên liệu sản xuất, đồ uống và các nhóm thực phẩm liên quan.

Cùng với Hà Nội, lực lượng Quản lý thị trường tại nhiều địa phương tiếp tục kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản bánh Trung thu, nhằm hạn chế hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và sản phẩm không bảo đảm ATTP.

Như vậy, cao điểm Trung thu năm nay tiếp tục cho thấy kiểm soát ATTP phải đi cùng kiểm soát thị trường.

TIN QUỐC TẾ

1. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Mỹ thu hồi phô mai sữa tươi liên quan ổ dịch E. coli

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) tiếp tục điều tra ổ dịch E. coli O26:H11 liên quan đến phô mai làm từ sữa tươi của Sierra Nevada Graziers.

Theo cập nhật của FDA, đến ngày 25/09 có 13 người mắc bệnh, 8 người nhập viện và 3 người mắc hội chứng tán huyết – urê huyết (HUS) tại 9 bang; chưa ghi nhận tử vong. Sản phẩm được phân phối trên toàn nước Mỹ.

FDA cho biết cả 9/9 người bệnh đã được phỏng vấn đều báo cáo có sử dụng sản phẩm phô mai này trong thời gian trước khi mắc bệnh. Doanh nghiệp đã tiến hành thu hồi toàn bộ các sản phẩm Graziers Raw Milk Cheese trên thị trường.

Ngày 29/09, FDA tiếp tục đăng thông báo thu hồi chính thức đối với các loại Monterey Jack, Jalapeno Jack, Medium Cheddar và Sharp Cheddar do nguy cơ nhiễm E. coli O26:H11.

Sự việc là một ví dụ điển hình về mối liên hệ giữa điều tra dịch tễ – truy xuất sản phẩm – thu hồi – kiểm soát tái nhiễm.

2. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Mỹ thu hồi hơn 167.000 pound thịt do vấn đề nhãn kiểm định

Một vụ việc khác tại Mỹ cho thấy gian lận hoặc sai lệch thông tin kiểm định cũng có thể trở thành vấn đề ATTP.

USDA đã yêu cầu thu hồi hơn 167.000 pound thịt lợn, thịt bò và thịt dê vì sản phẩm mang nhãn kiểm định USDA giả. Các sản phẩm được sản xuất trước ngày 22/09 và phân phối trên phạm vi nhiều bang.

Theo USDA, chưa có ca bệnh nào được báo cáo liên quan vụ việc. Tuy nhiên, việc sử dụng nhãn kiểm định không hợp lệ khiến cơ quan quản lý không thể xác nhận đầy đủ tình trạng kiểm soát ATTP của sản phẩm.

Điểm đáng chú ý: tính xác thực của thông tin truy xuất cũng quan trọng không kém bản thân dữ liệu truy xuất.

3. Điểm tin ATTP (30/09/2026): Các nước Tây Thái Bình Dương diễn tập ứng phó sự cố ATTP xuyên biên giới

Ngày 23–24/09, các quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực Tây Thái Bình Dương tham gia IHR Exercise Crystal, cuộc diễn tập mô phỏng một sự cố ATTP xuyên biên giới trong chuỗi cung ứng gia cầm.

Cuộc diễn tập kiểm tra khả năng phối hợp giữa National IHR Focal Points và INFOSAN Emergency Contact Points, qua đó đánh giá tốc độ và hiệu quả trao đổi thông tin khi một sự cố thực phẩm có khả năng vượt qua biên giới quốc gia.

Đây là một thông điệp quan trọng đối với các quốc gia có chuỗi cung ứng thực phẩm xuyên biên giới ngày càng sâu rộng: sự cố ATTP có thể bắt đầu ở một mắt xích nhưng nhanh chóng trở thành vấn đề của nhiều quốc gia.

GÓC NHÌN CỦA VINAFOSA

Điểm tin ATTP (30/09/2026): Nếu điểm tin ngày 29/09 cho thấy truy xuất nguồn gốc đang trở thành công cụ quản lý, thì ngày 30/09 xuất hiện một bước tiến đáng chú ý hơn: truy xuất đang được đặt vào một hệ thống quản trị rủi ro bằng dữ liệu.

Nghị định 372/2026/NĐ-CP không đơn giản là yêu cầu doanh nghiệp “có truy xuất nguồn gốc”.

Điểm quan trọng hơn nằm ở ba chữ:

ĐỊNH DANH – XÁC THỰC – TRUY XUẤT.

Một sản phẩm muốn được truy xuất hiệu quả trước hết phải được định danh.

Dữ liệu về sản phẩm sau đó phải được xác thực.

Và khi xảy ra sự cố, hệ thống phải cho phép truy xuất được hành trình của sản phẩm hoặc lô hàng.

Ba tầng này nếu được kết nối tốt sẽ tạo thành một chuỗi:

SẢN PHẨM → DỮ LIỆU → XÁC THỰC → TRUY XUẤT → GIÁM SÁT → CẢNH BÁO → THU HỒI.

Đây chính là điểm mà VINAFOSA đặc biệt quan tâm.

Từ QR đến dữ liệu có giá trị quản lý

Một mã QR đẹp không đồng nghĩa với một hệ thống truy xuất tốt.

QR có thể chỉ là cánh cửa.

Điều quan trọng là phía sau cánh cửa đó có dữ liệu gì, ai tạo dữ liệu, dữ liệu có được xác thực hay không, có được cập nhật hay không và cơ quan quản lý có thể sử dụng dữ liệu đó để hành động hay không.

Vì vậy, truy xuất nguồn gốc thực chất không phải câu chuyện của chiếc QR, mà là câu chuyện của chất lượng dữ liệu.

Từ truy xuất đến cảnh báo sớm

Khi kết nối dữ liệu truy xuất với kết quả kiểm nghiệm, giám sát thị trường, thông tin dịch tễ và dữ liệu thu hồi, hệ thống có thể tiến thêm một bước:

Từ truy xuất sau sự cố → sang cảnh báo trước sự cố.

Ví dụ, nếu một nhóm sản phẩm cùng sử dụng một nguyên liệu, cùng một nhà cung cấp hoặc cùng một lô nguyên liệu xuất hiện dấu hiệu bất thường, dữ liệu có thể giúp cơ quan quản lý nhanh chóng xác định những sản phẩm nào có liên quan.

Đây chính là nền tảng của quản lý ATTP dựa trên rủi ro.

Không thể chỉ “số hóa giấy tờ”

VINAFOSA cho rằng thách thức tiếp theo không phải đơn thuần là đưa hồ sơ giấy lên môi trường số.

Nếu chỉ biến một tập hồ sơ giấy thành một tập tin PDF hoặc tạo một QR dẫn tới vài thông tin cơ bản, thì đó mới chỉ là số hóa thông tin.

Quản trị ATTP bằng dữ liệu đòi hỏi cao hơn:

Dữ liệu phải chuẩn hóa – liên thông – xác thực – cập nhật – truy xuất được – và quan trọng nhất là có khả năng hỗ trợ ra quyết định.

Đây là bước chuyển từ Digital Food Safety sang Smart Food Safety.

KẾT LUẬN

Ngày 30/09/2026 cho thấy một xu hướng ngày càng rõ:

ATTP đang chuyển từ quản lý bằng kiểm tra đơn lẻ sang quản lý bằng dữ liệu và rủi ro.

Ở Việt Nam, Nghị định 372/2026/NĐ-CP mở ra khuôn khổ mới cho định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc trên môi trường số, với yêu cầu bắt buộc đối với nhóm sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao.

Trong thực tế, các chương trình giám sát tại Hà Nội, kiểm soát bữa ăn học đường và kiểm tra thị trường Trung thu đang tạo ra những mắt xích đầu tiên của hệ thống giám sát này.

Trên bình diện quốc tế, các vụ E. coli, thu hồi thực phẩm và diễn tập ứng phó xuyên biên giới tiếp tục nhắc chúng ta rằng:

Không thể quản lý một chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại nếu không nhìn thấy được chuỗi đó.

Và muốn nhìn thấy chuỗi, phải có dữ liệu đáng tin cậy.

Đó chính là nơi truy xuất nguồn gốc gặp quản lý rủi ro, công nghệ số và cảnh báo sớm.

TRI THỨC ATTP 

Chuyên đề (Series): TRUY XUẤT NGUỒN GỐC VÀ CHỐNG GIAN LẬN THỰC PHẨM 

[Kỳ 1]: TRUY XUẤT NGUỒN GỐC LÀ GÌ?

[Kỳ 2]: MỘT LÔ THỰC PHẨM ĐƯỢC TRUY XUẤT NHƯ THẾ NÀO?