Ngày 19/08/2026, câu chuyện an toàn thực phẩm tiếp tục xoay quanh một vấn đề cốt lõi: kiểm soát rủi ro phải bắt đầu từ nguồn và kéo dài xuyên suốt chuỗi thực phẩm.

Tại TP.HCM, đợt giám sát công tác quản lý nhà nước về ATTP đã chỉ ra những “kẽ hở” trong hậu kiểm, thức ăn đường phố và kinh doanh thực phẩm trên môi trường mạng. Trong khi đó, các vụ Salmonella tại châu Âu và Cyclospora tại Hoa Kỳ tiếp tục cho thấy vai trò của truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch tễ và khả năng phản ứng nhanh khi xảy ra sự cố.

Đáng chú ý, ngày hôm nay cũng là thời điểm VIETFISH 2026 khai mạc tại TP.HCM, mở ra không gian kết nối giữa an toàn thực phẩm, công nghệ, truy xuất và phát triển bền vững trong chuỗi thủy sản.

TIN TRONG NƯỚC

1. TP.HCM: Siết quản lý, bịt những “kẽ hở” ATTP

Sáng 19/08, Thường trực HĐND TP.HCM tổ chức giám sát công tác quản lý nhà nước về ATTP. Đây là hoạt động nằm trong đợt giám sát được triển khai từ ngày 4 đến 19/08/2026.

Theo báo cáo tại buổi giám sát, từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, TP.HCM ghi nhận 19 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.389 người mắc, tăng đáng kể so với năm 2024, khi thành phố ghi nhận 5 vụ với 43 người mắc.

Trong công tác kiểm tra, thành phố đã kiểm tra 3.648 cơ sở, gồm 3.413 cơ sở theo kế hoạch và 235 cơ sở đột xuất; phát hiện 50 cơ sở vi phạm và xử phạt 48 cơ sở. Các vi phạm liên quan đến điều kiện vệ sinh, chất lượng, ghi nhãn, quảng cáo và kiểm dịch động vật.

Một điểm rất đáng chú ý là thành phố đang chuyển mạnh sang kiểm soát theo chuỗi cung ứng.

Tại ba chợ đầu mối Bình Điền, Hóc Môn và Thủ Đức, thành phố tiếp tục tăng cường kiểm soát nguồn gốc. Đã có 865.061 con heo được giám sát, kiểm soát nguồn gốc qua 43.133 lượt xe nhập chợ; Đề án truy xuất nguồn gốc thịt heo, gia cầm, trứng có 8.972 cơ sở tham gia.

Đoàn giám sát cũng chỉ ra những khoảng trống cần khắc phục: hậu kiểm chưa đồng đều, cơ sở dữ liệu chưa liên thông, thức ăn đường phố và kinh doanh thực phẩm online còn khó kiểm soát, một bộ phận hộ kinh doanh nhỏ lẻ chưa lưu giữ nghiêm chứng từ nguồn gốc nguyên liệu.

Góc nhìn VINAFOSA: Đây là một chuyển động rất đáng chú ý: từ kiểm tra từng cơ sở sang quản trị rủi ro trên toàn chuỗi.

2. Bữa ăn học đường tiếp tục là nhóm nguy cơ cao

TP.HCM hiện giám sát 2.525 bếp ăn trường học, 399 cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp, 752 bếp ăn tập thể tại nhà máy, xí nghiệp, cùng hơn 13.000 cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Tại buổi giám sát, các đại biểu đề nghị nghiên cứu xây dựng “ngân hàng bếp ăn bán trú” – tập hợp các đơn vị cung cấp suất ăn đủ điều kiện để trường học lựa chọn và ký kết hợp đồng, qua đó thống nhất quản lý và kiểm soát chất lượng.

Lãnh đạo thành phố cũng nhấn mạnh việc kiểm soát không chỉ ở cơ sở chế biến mà phải bao phủ nguồn nguyên liệu, vận chuyển, bảo quản, chế biến, phân phối và sử dụng thực phẩm, đồng thời tăng cường truy xuất và lấy mẫu kiểm nghiệm đối với nhóm nguy cơ cao.

Đây là hướng tiếp cận rất phù hợp với tư duy Total Food Safety – TFS:

Nhà cung cấp → nguyên liệu → chế biến → vận chuyển → bếp ăn → người tiêu dùng.

3. VIETFISH 2026 khai mạc: An toàn, truy xuất và phát triển bền vững cùng đi vào chuỗi thủy sản

Ngày 19/08, VIETFISH 2026 chính thức diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM, kéo dài đến ngày 21/08.

Theo VASEP, sự kiện năm nay mang thông điệp “Innovation – Sustainability”, quy tụ các doanh nghiệp, nhà mua hàng, chuyên gia, cơ quan quản lý và các chủ thể trong chuỗi giá trị thủy sản. Các nhóm sản phẩm và giải pháp bao gồm thủy sản chế biến, sản phẩm giá trị gia tăng, thiết bị chế biến, bao bì, công nghệ nuôi trồng, thức ăn, hệ thống kiểm soát chất lượng và giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, chương trình hội thảo ngày 19/08 có phiên về thị trường thủy sản toàn cầu và lực lượng lao động tương lai, trong khi các phiên tiếp theo tập trung vào công nghệ xanh, tiêu chuẩn GSA/BAP, quy định thị trường và thương mại quốc tế.

Đối với ATTP, đây là một tín hiệu đáng chú ý:

an toàn thực phẩm đang ngày càng gắn với đổi mới công nghệ, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, thay vì được xem như một yêu cầu độc lập ở cuối chuỗi.

TIN QUỐC TẾ

4. Salmonella tại Bỉ: 300 người mắc, điều tra mở rộng toàn cơ sở

Tại Bỉ, vụ bùng phát Salmonella Enteritidis liên quan đến trứng đã tăng lên 300 người mắc, so với 236 ca được ghi nhận hồi tháng 5. Cơ quan An toàn Chuỗi Thực phẩm Liên bang Bỉ (FASFC) xác nhận số liệu này với Food Safety News.

Các ca bệnh được ghi nhận trong khoảng từ ngày 19/02/2025 đến 25/07/2026. Phân tích giải trình tự toàn bộ hệ gen (WGS) cho thấy chủng Salmonella được phát hiện trong mẫu bụi tại một chuồng gà của Laerco có cùng kiểu với chủng được phát hiện ở bệnh nhân.

Ban đầu, biện pháp kiểm soát chỉ áp dụng với một chuồng.

Tuy nhiên, sau khi Salmonella được phát hiện tại một chuồng khác trong cùng cơ sở, phạm vi kiểm soát đã được mở rộng ra toàn bộ cơ sở.

Đây là một ví dụ rõ về vai trò của giám sát môi trường và WGS trong điều tra sự cố ATTP.

Không chỉ xét nghiệm thực phẩm.

Cần tìm dấu vết của mối nguy trong cả môi trường sản xuất.

5. Anh: 207 ca Salmonella, 1 người tử vong – nghi liên quan trứng nhập khẩu

Tại Anh, UKHSA xác nhận 207 ca Salmonella Enteritidis, trong đó 206 ca được ghi nhận trong năm 2026; một người đã tử vong. Có 38% số bệnh nhân có thông tin về tình trạng nhập viện phải nhập viện, hai người phát triển nhiễm khuẩn huyết.

Các nhà điều tra đang xem xét khả năng vụ việc liên quan đến trứng nhập khẩu.

Đáng chú ý, 5 cơ sở kinh doanh thực phẩm có liên quan đến 24 ca bệnh. Các cơ sở này nhận trứng từ nhiều nhà cung cấp, trong khi nguy cơ nhiễm chéo được xác định tại hai cơ sở.

Điểm đáng chú ý ở đây không chỉ là nguồn nguyên liệu.

Nó cho thấy một sự cố có thể hình thành bởi sự kết hợp giữa:

nguyên liệu → nhiều nhà cung cấp → chế biến → nhiễm chéo → sản phẩm → người tiêu dùng.

Đây chính là lý do hệ thống truy xuất cần đủ sâu để xác định không chỉ “trứng đến từ đâu” mà còn “trứng đã đi qua những đâu”.

6. Cyclospora tại Hoa Kỳ: hơn 15.700 ca được xác nhận

Theo số liệu CDC được Reuters cập nhật ngày 18/08, Hoa Kỳ đã ghi nhận 15.716 ca cyclosporiasis được xác nhận, tại 47 bang, với 828 ca nhập viện và 2 trường hợp tử vong tính đến ngày 17/08.

Dữ liệu bao gồm vụ bùng phát liên bang liên quan đến iceberg lettuce đã được thu hồi, đồng thời CDC và FDA đang điều tra ít nhất 6 cụm ca bệnh khác chưa xác định được nguồn.

Điều này cho thấy một thách thức lớn của điều tra dịch bệnh do thực phẩm:

biết có bệnh chưa đồng nghĩa với biết nguồn bệnh.

Khi nguồn chưa được xác định, truy xuất nguồn gốc và phân tích dữ liệu trở thành yếu tố quyết định tốc độ phản ứng.

7. “Chặng cuối” của thu hồi thực phẩm: thông báo thôi chưa đủ

Một phân tích được Food Safety News đăng ngày 19/08 đặt ra một câu hỏi rất đáng chú ý:

Một sản phẩm đã được thu hồi, nhưng người tiêu dùng có thực sự nhận được thông tin và loại bỏ sản phẩm hay chưa?

Với các sản phẩm có nguy cơ cao như sữa công thức dành cho trẻ nhỏ, người tiêu dùng có thể gặp khó khăn trong việc xác định mã sản phẩm, mã lô hoặc thông tin thu hồi. Khi sản phẩm đã được sử dụng hoặc bao bì bị bỏ đi, việc truy xuất trở nên khó khăn hơn.

Điều này gợi ra một nguyên tắc:

Một cuộc thu hồi chỉ hoàn thành khi sản phẩm có nguy cơ thực sự được ngăn khỏi việc tiếp tục sử dụng.

Doanh nghiệp vì vậy cần chuẩn bị cả kế hoạch truyền thông thu hồi, không chỉ quy trình thu hồi nội bộ.

8. Ấn Độ: tăng năng lực kiểm nghiệm và giám sát ATTP

Tại Jammu & Kashmir, CEO của FSSAI ngày 19/08 đã chủ trì cuộc làm việc với doanh nghiệp thực phẩm, các hiệp hội ngành hàng và đại diện thương mại.

Nội dung tập trung vào tuân thủ pháp luật, hạ tầng kiểm nghiệm, đào tạo, giám sát và thực thi ATTP. FSSAI cam kết hỗ trợ kỹ thuật và tài chính nhằm tăng cường hạ tầng ATTP tại khu vực này.

Đáng chú ý, FSSAI cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia các chương trình đào tạo và thường xuyên theo dõi các nền tảng số chính thức để cập nhật quy định và khuyến cáo.

Điều này cho thấy năng lực kiểm nghiệm và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp đang được xem như hai mặt của cùng một hệ thống ATTP.

GÓC NHÌN VINAFOSA

Nếu đặt các thông tin ngày 19/08 cạnh nhau, có thể thấy một mẫu số chung rất rõ:

TP.HCM nói về quản lý từ nguồn, truy xuất và bịt “kẽ hở”.

Bỉ và Anh cho thấy Salmonella có thể được truy tìm từ môi trường chăn nuôi đến trứng và cơ sở kinh doanh.

Hoa Kỳ cho thấy một vụ Cyclospora có thể lan rộng khi nguồn gây bệnh chưa được xác định nhanh.

Ấn Độ nhấn mạnh năng lực kiểm nghiệm, đào tạo và tuân thủ.

VIETFISH 2026 cho thấy công nghệ, truy xuất và phát triển bền vững đang trở thành những thành tố ngày càng quan trọng của chuỗi thực phẩm.

Tất cả đều dẫn về một nguyên tắc:

ATTP không thể chỉ được quản lý ở “điểm cuối”.

Phải quản lý nguồn nguyên liệu, nhà cung cấp, sản xuất, môi trường, vận chuyển, phân phối, dữ liệu và khả năng phản ứng khi có sự cố.

Đây cũng là logic của Total Food Safety – TFS mà VINAFOSA đang phát triển:

Nhận diện mối nguy → kiểm soát tại nguồn → giám sát → truy xuất → cảnh báo → phản ứng → cải tiến liên tục.

KẾT LUẬN

Ngày 19/08/2026 cho thấy một xu hướng ngày càng rõ trong quản lý ATTP:

Từ kiểm tra sang quản trị.
Từ sản phẩm sang chuỗi.
Từ phản ứng sang phòng ngừa.
Từ dữ liệu rời rạc sang truy xuất và giám sát liên thông.

Và khi chuỗi thực phẩm ngày càng dài, phức tạp và số hóa, khả năng nhìn thấy toàn bộ chuỗi sẽ trở thành một trong những năng lực quan trọng nhất để bảo vệ người tiêu dùng.

TRI THỨC ATTP

Chuyên đề: AMR – KHÁNG THUỐC KHÁNG VI SINH VẬT

[Kỳ 1]: AMR là gì và vì sao thực phẩm liên quan đến kháng kháng sinh? 

[Kỳ 2]: AMR đi vào chuỗi thực phẩm bằng những con đường nào? 

[Kỳ 3]: Kiểm soát AMR trong chuỗi thực phẩm – Từ trang trại đến bàn ăn

[Kỳ 4]: AMR và One Health – Khi an toàn thực phẩm trở thành một phần của sức khỏe tổng thể.