Kiểm soát từ gốc, truy xuất và giám sát theo rủi ro tiếp tục là trọng tâm
Thị trường bánh Trung thu bước vào giai đoạn cao điểm, trong khi các trường học đang tổ chức bữa ăn bán trú cho năm học mới. Cùng lúc, một số vụ việc ATTP quốc tế tiếp tục cho thấy mối nguy vi sinh có thể xuất hiện ngay từ những thực phẩm tưởng như tươi, sạch. Những diễn biến này đặt ra yêu cầu kiểm soát ATTP không chỉ ở khâu cuối cùng mà phải được thực hiện xuyên suốt chuỗi thực phẩm.
TIN TRONG NƯỚC
Bánh Trung thu: Kiểm soát phải bắt đầu từ nguyên liệu
Thị trường bánh Trung thu đang bước vào mùa tiêu thụ cao điểm. Đây là nhóm sản phẩm sử dụng nhiều loại nguyên liệu, trải qua nhiều công đoạn chế biến, đóng gói và bảo quản trong thời gian tương đối ngắn.
Báo Thanh Hóa ngày 11/9 nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát ATTP từ khâu đầu vào và xuyên suốt quá trình sản xuất, kinh doanh. Các nội dung được chú trọng gồm nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện cơ sở, trang thiết bị, phụ gia, bao bì, ghi nhãn, bảo quản và lưu thông sản phẩm.
Trước đó, Cục An toàn thực phẩm đã có Công văn số 1692/ATTP-NĐTT ngày 24/8/2026, đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra ATTP dịp Trung thu, tập trung vào bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, thực phẩm truyền thống tại làng nghề và các cơ sở nhỏ lẻ. Khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm, yêu cầu đặt ra là truy xuất, thu hồi và xử lý theo quy định.
Điểm đáng chú ý: với bánh Trung thu, kiểm tra sản phẩm cuối cùng là cần thiết nhưng chưa đủ. Kiểm soát nguyên liệu, quy trình, điều kiện vệ sinh và bảo quản mới giúp giảm nguy cơ ngay từ nguồn.
Quảng Ngãi tăng kiểm tra và giám sát thị trường Trung thu, mở rộng theo dõi trên môi trường số
Ngày 11/9, Đội Quản lý thị trường số 1 Quảng Ngãi triển khai kiểm tra, tuyên truyền và giám sát thị trường dịp Tết Trung thu theo chỉ đạo của UBND tỉnh và Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước.
Bên cạnh kiểm tra trực tiếp, lực lượng chức năng chú trọng theo dõi hoạt động kinh doanh bánh Trung thu trên các nền tảng số. Người tiêu dùng được khuyến cáo kiểm tra nguồn gốc, nhãn hàng hóa, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần và hướng dẫn bảo quản; không lựa chọn sản phẩm có bao bì rách, móp méo, ẩm mốc hoặc dấu hiệu bất thường.
Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh thương mại điện tử và bán hàng qua mạng xã hội ngày càng phổ biến: quản lý ATTP cần theo kịp phương thức lưu thông thực phẩm mới.
TP.HCM tăng cường bảo đảm ATTP tại các cơ sở giáo dục
Sở An toàn thực phẩm TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch số 5619/KH-SATTP, triển khai Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 14/8/2026 của Thủ tướng về tăng cường bảo đảm ATTP trong các cơ sở giáo dục.
Mục tiêu được đặt ra là chủ động phòng ngừa và ngăn chặn tận gốc nguy cơ ngộ độc thực phẩm tại trường học và các bếp ăn tập thể.
Trong bối cảnh năm học mới, đây là nhóm đối tượng cần được ưu tiên vì một sự cố tại bếp ăn tập thể có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều người.
Hà Nội siết kiểm soát bữa ăn bán trú: Không vì tiến độ mà bỏ qua ATTP
Tại Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát toàn bộ phương án tổ chức bán trú, bao gồm bếp ăn, nhân lực, quy trình chế biến, vận chuyển, giao nhận và khả năng cung ứng thực tế của nhà cung cấp.
Các trường phải kiểm tra nguồn gốc, số lượng, định lượng, chất lượng cảm quan, điều kiện vận chuyển và bảo quản; đối chiếu thực phẩm, suất ăn với thực đơn; đồng thời thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn.
Đáng chú ý, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu sử dụng HanoiCheck trong quản lý bữa ăn bán trú, công khai thông tin và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Khi phát hiện thực phẩm hoặc suất ăn có dấu hiệu không bảo đảm, nhà trường phải dừng sử dụng sản phẩm có nguy cơ, bảo quản mẫu và hồ sơ liên quan, báo cáo cơ quan có thẩm quyền và phối hợp truy xuất nguồn gốc.
Đây là một mô hình quản lý đáng chú ý: kết hợp kiểm soát tại chỗ với dữ liệu, truy xuất và khả năng phản ứng nhanh khi có dấu hiệu bất thường.
TIN QUỐC TẾ
Mỹ: 22 ca Salmonella liên quan đến giá đỗ bông cải xanh
FDA đang phối hợp điều tra một ổ dịch Salmonella Bovismorbificans liên quan đến giá đỗ bông cải xanh tại Mỹ.
Theo cập nhật, đến ngày 9/9 đã ghi nhận 22 ca bệnh tại nhiều bang. Evergreen Fresh Sprouts đã thu hồi sản phẩm giá đỗ bông cải xanh sau khi một mẫu có hạn sử dụng đến ngày 16/9 cho kết quả dương tính với Salmonella. Công ty cho biết sản phẩm đã được phân phối tới các nhà phân phối ở Washington và có thể tiếp tục được bán tại Idaho, Montana và Washington.
Ngày 10/9, FDA đăng thông báo thu hồi 215 thùng, mỗi thùng gồm 6 túi 4 oz, của sản phẩm bị ảnh hưởng.
Điểm đáng lưu ý là giá đỗ là loại thực phẩm thường được sử dụng trực tiếp hoặc chỉ qua xử lý nhiệt nhẹ. Vì vậy, nếu mối nguy vi sinh xuất hiện từ khâu sản xuất, việc kiểm soát sau đó có thể gặp nhiều hạn chế.
Bài học ATTP: thực phẩm tươi không đồng nghĩa với không có mối nguy. Với các sản phẩm có điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển, kiểm soát vệ sinh trong sản xuất và phòng ngừa nhiễm chéo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Mỹ: Các cuộc điều tra dịch bệnh tiếp tục đặt vấn đề về kiểm soát chuỗi cung ứng toàn cầu
Bên cạnh ổ dịch Salmonella liên quan giá đỗ, Mỹ đang tiếp tục điều tra các vụ bệnh truyền qua thực phẩm khác, trong đó có Cyclospora liên quan rau xà lách và một số vụ Salmonella liên quan sản phẩm nông nghiệp.
AP cho biết vụ Cyclospora gần đây cũng làm dấy lên tranh luận về năng lực kiểm tra cơ sở thực phẩm ở nước ngoài và những thách thức khi chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng xuyên biên giới.
Điều này cho thấy kiểm soát ATTP hiện đại không thể chỉ dựa vào kiểm tra tại cửa khẩu hoặc kiểm nghiệm sản phẩm cuối cùng. Truy xuất, đánh giá nhà cung cấp, kiểm soát quá trình và chia sẻ dữ liệu giữa các mắt xích ngày càng quan trọng.
GÓC NHÌN VINAFOSA
ATTP Trung thu và bữa ăn học đường: Hai bài toán khác nhau nhưng cùng một nguyên tắc
Một bên là bánh Trung thu, bánh kẹo và thực phẩm mùa vụ; một bên là bữa ăn bán trú phục vụ số lượng lớn học sinh.
Hai nhóm này khác nhau về sản phẩm và chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, nguyên tắc quản lý ATTP lại có điểm chung:
Kiểm soát phải bắt đầu từ mối nguy và mức độ rủi ro, không chỉ từ sản phẩm cuối cùng.
Với bánh Trung thu, cần quan tâm đến nguyên liệu, phụ gia, điều kiện sản xuất, bảo quản và lưu thông.
Với bữa ăn học đường, cần kiểm soát nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu, vận chuyển, tiếp nhận, chế biến, chia suất, lưu mẫu và khả năng xử lý sự cố.
Với kinh doanh trực tuyến, cần bổ sung khả năng giám sát thông tin sản phẩm, nguồn gốc và người bán trên môi trường số.
Điểm chung là một hệ thống ATTP hiệu quả phải có khả năng nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, lựa chọn điểm kiểm soát ưu tiên và phản ứng nhanh khi có dấu hiệu bất thường.
Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với quan điểm VINAFOSA đã nêu trong quá trình góp ý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): chuyển mạnh từ kiểm soát đồng đều sang quản lý dựa trên rủi ro, tập trung nguồn lực vào những sản phẩm, công đoạn và đối tượng có nguy cơ cao.
KẾT LUẬN
Những diễn biến về ATTP trong ngày 11/09/2026 cho thấy một thực tế rõ ràng: an toàn thực phẩm không thể được bảo đảm chỉ bằng kiểm tra sản phẩm cuối cùng. Từ bánh Trung thu, bữa ăn học đường đến các sản phẩm tươi sống, mối nguy có thể xuất hiện ở nhiều mắt xích khác nhau của chuỗi thực phẩm.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải kiểm soát từ nguồn, nhận diện đúng mối nguy, đánh giá mức độ rủi ro và ưu tiên nguồn lực cho những khâu có nguy cơ cao. Truy xuất nguồn gốc, dữ liệu và hậu kiểm chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kết nối với một hệ thống quản lý có tính phòng ngừa.
Với người tiêu dùng, đặc biệt trong các mùa cao điểm như Trung thu, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đọc kỹ nhãn, điều kiện bảo quản và thông tin sử dụng vẫn là những bước kiểm soát rủi ro thiết thực.
ATTP không chỉ là phát hiện sai phạm sau khi sự cố xảy ra. ATTP trước hết là năng lực nhận diện và kiểm soát rủi ro trước khi mối nguy trở thành sự cố.
VINAFOSA – Cùng xây dựng một hệ sinh thái an toàn thực phẩm dựa trên khoa học, bằng chứng và quản lý rủi ro.
TRI THỨC ATTP
Chuyên đề: GIẢI MÃ VI SINH VẬT TRONG THỰC PHẨM
[Kỳ 1]: Vi sinh vật trong thực phẩm: “kẻ thù” hay một phần tự nhiên?
[Kỳ 2]: Vi khuẩn gây bệnh khác gì vi khuẩn gây hư hỏng?
[Kỳ 3]: Salmonella, E. coli, Listeria, Campylobacter – khác nhau thế nào?
[Kỳ 4]: Nhiệt độ, thời gian và độ ẩm ảnh hưởng thế nào đến vi sinh vật?
[Kỳ 5]: Vì sao thực phẩm nhìn bình thường vẫn có thể chứa vi khuẩn gây bệnh?
[Kỳ 6]: Kiểm soát mối nguy vi sinh trong hệ thống TFS
Bài viết liên quan: